Shloka 7
Genealogies from Yayāti’s Sons to the Yadu Dynasty; Romapāda–Ṛṣyaśṛṅga; Kārtavīryārjuna; and the Rise of Yādava Branches
सुतो धर्मरथो यस्य जज्ञे चित्ररथोऽप्रजा: । रोमपाद इति ख्यातस्तस्मै दशरथ: सखा ॥ ७ ॥ शान्तां स्वकन्यां प्रायच्छदृष्यशृङ्ग उवाह याम् । देवेऽवर्षति यं रामा आनिन्युर्हरिणीसुतम् ॥ ८ ॥ नाट्यसङ्गीतवादित्रैर्विभ्रमालिङ्गनार्हणै: । स तु राज्ञोऽनपत्यस्य निरूप्येष्टिं मरुत्वते ॥ ९ ॥ प्रजामदाद् दशरथो येन लेभेऽप्रजा: प्रजा: । चतुरङ्गो रोमपादात् पृथुलाक्षस्तु तत्सुत: ॥ १० ॥
suto dharmaratho yasya jajñe citraratho ’prajāḥ romapāda iti khyātas tasmai daśarathaḥ sakhā
દિવિરથનો પુત્ર ધર્મરથ થયો અને ધર્મરથથી ચિત્રરથ જન્મ્યો, જે રોમપાદ નામે પ્રસિદ્ધ થયો. રોમપાદ નિઃસંતાન હોવાથી તેના મિત્ર મહારાજ દશરથે પોતાની પુત્રી શાંતા તેને આપી; શાંતાનું લગ્ન ઋષ્યશૃંગ સાથે થયું. દેવતાઓએ વરસાદ રોક્યો ત્યારે નર્તકીઓના નાટ્ય-ગીત-વાદ્ય અને આલિંગન-આરાધનાના મોહથી ઋષ્યશૃંગને વનમાંથી લાવી મરુત્વાન માટે યજ્ઞ કરાવ્યો; તે આવતા જ વરસાદ વરસ્યો. પછી ઋષ્યશૃંગે નિઃસંતાન દશરથ માટે પુત્રેષ્ટિ યજ્ઞ કર્યો અને દશરથને પુત્રો પ્રાપ્ત થયા. રોમપાદને પણ ઋષ્યશૃંગની કૃપાથી ચતુરંગ પુત્ર થયો અને ચતુરંગથી પૃથુલાક્ષ જન્મ્યો.
FAQs
In this verse, Romapāda is identified as the well-known name of Citraratha, who is described as aprajāḥ—without sons.
This verse states that King Daśaratha was a friend (sakhā) of Romapāda, linking the Ramāyaṇa-era king to the Bhagavatam’s dynastic narration.
The verse reminds readers that worldly status and lineage can be uncertain; therefore one should cultivate lasting spiritual merit (dharma and devotion) rather than relying on material continuity.