Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Śrī Rāmacandra-avatāra — Vow, Exile, Laṅkā-vijaya, and Rāma-rājya

Concise Bhāgavata Account

यो लोकवीरसमितौ धनुरैशमुग्रं सीतास्वयंवरगृहे त्रिशतोपनीतम् । आदाय बालगजलील इवेक्षुयष्टिं सज्ज्यीकृतं नृप विकृष्य बभञ्ज मध्ये ॥ ६ ॥ जित्वानुरूपगुणशीलवयोऽङ्गरूपां सीताभिधां श्रियमुरस्यभिलब्धमानाम् । मार्गे व्रजन् भृगुपतेर्व्यनयत् प्ररूढं दर्पं महीमकृत यस्त्रिरराजबीजाम् ॥ ७ ॥

yo loka-vīra-samitau dhanur aiśam ugraṁ sītā-svayaṁvara-gṛhe triśatopanītam ādāya bāla-gaja-līla ivekṣu-yaṣṭiṁ sajjyī-kṛtaṁ nṛpa vikṛṣya babhañja madhye

હે રાજન, સીતા સ્વયંવરમાં ભગવાન રામે શિવજીનું ધનુષ્ય શેરડીના સાંઠાની જેમ તોડી નાખ્યું.

यःwho
यः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — Relative pronoun, nominative singular
लोक-वीर-समितौin the assembly of the heroes of the world
लोक-वीर-समितौ:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + वीर (प्रातिपदिक) + समिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (लोकस्य वीराणां समिति) — Locative singular
धनुःthe bow
धनुः:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular
ऐशम्belonging to Īśa (Śiva’s)
ऐशम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootऐश (प्रातिपदिक; ईश-सम्बन्धी)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — Adjective agreeing with धनुः
उग्रम्mighty/fierce
उग्रम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — Adjective agreeing with धनुः
सीता-स्वयंवर-गृहेin the hall of Sītā’s svayaṃvara
सीता-स्वयंवर-गृहे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक) + स्वयंवर (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तत्पुरुषः (सीतायाः स्वयंवरस्य गृहे) — Locative singular
त्रिशत-उपनीतम्brought by three hundred (men)
त्रिशत-उपनीतम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootत्रिशत् (संख्या-प्रातिपदिक) + उपनीत (कृदन्त; √नी उपनयने)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (त्रिशतैः उपनीतम्) — “brought by three hundred (men)” qualifying धनुः
आदायhaving taken up
आदाय:
पूर्वकाल (Pūrvakāla/Anterior action)
TypeVerb
Root√दा (आ + दा; आदाने)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव — “having taken”
बाल-गज-लीलः(he) whose sport was like a young elephant’s
बाल-गज-लीलः:
कर्ता (Kartā/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootबाल (प्रातिपदिक) + गज (प्रातिपदिक) + लीला (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहिः — “one whose play is like that of a young elephant” (subject-epithet)
इवas if/like
इव:
अव्यय-सम्बन्ध (Comparative particle)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-निपात (particle of comparison)
इक्षु-यष्टिम्a sugarcane-stalk
इक्षु-यष्टिम्:
उपमान-कर्म (Upamāna/Object of comparison)
TypeNoun
Rootइक्षु (प्रातिपदिक) + यष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (इक्षोः यष्टिः) — Accusative singular
सज्ज्यी-कृतम्made ready (strung)
सज्ज्यी-कृतम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootसज्ज्यी (अव्यय/प्रातिपदिक) + कृत (कृदन्त; √कृ करण)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभाव-समासः — “made ready/strung” qualifying धनुः
नृपO king
नृप:
सम्बोधन (Sambodhana/Vocative)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन — Address
विकृष्यhaving drawn (it)
विकृष्य:
पूर्वकाल (Pūrvakāla)
TypeVerb
Root√कृष् (वि + कृष्; आकर्षणे)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव — “having pulled/drawn”
बभञ्जbroke
बभञ्ज:
कर्ता (Kartā/Agent)
TypeVerb
Root√भञ्ज् (भञ्जने)
Formलिट् (Perfect/लिट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन — “he broke”
मध्येin the middle
मध्ये:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन — Locative singular
L
Lord Rāma
S
Sītā

FAQs

It says Lord Rāma lifted the formidable divine bow as easily as a young elephant plays with sugarcane and, while drawing it to string it, broke it in the middle—showing His supreme prowess.

The bow-breaking occurred as He drew the bow to string it, fulfilling the challenge of the svayaṁvara and demonstrating that He alone possessed the strength and qualification to wed Sītā.

The verse highlights steady competence without pride: cultivate strength and skill as service to dharma, and let genuine qualification—not display—speak for itself.