Srimad Bhagavatam — Dashama Skandha, Shloka 11
The Slaying of Śālva and the Destruction of Saubha
Devanagari script
इत्युक्तश्चोदयामास रथमास्थाय दारुक: । विशन्तं ददृशु: सर्वे स्वे परे चारुणानुजम् ॥ ११ ॥
Transliteration
ity uktaś codayām āsa ratham āsthāya dārukaḥ viśantaṁ dadṛśuḥ sarve sve pare cāruṇānujam
Translation
આ રીતે આદેશ મળતાં દારુકે ભગવાનને રથ પર બેસાડી રથ દોડાવ્યો. રથ યુદ્ધભૂમિમાં પ્રવેશતાં જ મિત્ર-શત્રુ સૌએ ગરુડધ્વજ જોયો.
Synonyms
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
उक्तःhaving been told
उक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त
Formक्त-कृदन्त (past passive participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having been told/addressed’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
चोदयामासurged/started (to drive)
चोदयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचुद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; causative sense ‘set in motion/urged’ (चोदय- causative stem)
रथम्the chariot
रथम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आस्थायhaving mounted
आस्थाय:
Kriya (क्रिया-पूर्वक)
TypeVerb
Rootआ-स्था (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having mounted/taken (as vehicle)’
दारुकःDāruka
दारुकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदारुक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विशन्तम्entering
विशन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootवि-शम्/विश् (धातु) + शतृ
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle), पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ददृशुःsaw
ददृशुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
स्वेtheir own (men)
स्वे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘one’s own (people)’
परेthe others/enemies
परे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘others/enemies’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अरुण-अनुजम्the younger brother of Aruṇa (Garuḍa)
अरुण-अनुजम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअरुण (प्रातिपदिक) + अनुज (प्रातिपदिक)
Formसमास: अरुणानुज = अरुणस्य अनुजः (षष्ठी-तत्पुरुष); पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
Characters & Entities
D
DārukaC
CārudeṣṇaFAQs
Dāruka is Lord Kṛṣṇa’s charioteer; in this verse, after receiving instructions, he mounts the chariot and drives it forward.
The phrase “cāruṇānujam” refers to Cārudeṣṇa, a Yādava prince, identified here by relation as the younger brother of Cārū.
Faithful service means acting promptly and responsibly when given a clear duty—like Dāruka, who immediately carries out the instruction without hesitation.