Mantra 6
Sukta 73
यो वाचा विवाचो मृध्रवाचः पुरू सहस्राशिवा जघान । तत्तदिदस्य पौंस्यं गृणीमसि पितेव यस्तविषीं वावृधे शवः
yó vācā́ vivā́co mṛdhrá-vācaḥ purū́ sahásrāśīvā́ jaghā́na | tát tád íd asyá paúṃsyaṃ gṛṇīmasi pitā́va yás taviṣī́ṃ vāvṛdhé śávaḥ
Who with speech smote down the contentious, the hostile-tongued—many, though thousand-weaponed: that, even that, his manly prowess we proclaim; like a father is he who hath increased impetuous force and strength.
જે વાણી વડે વિવાદી, શત્રુ-વાણીવાળાઓને—ઘણા, સહસ્ર-શસ્ત્રધારી હોવા છતાં—ચૂરી નાખે છે; એ જ, એ જ તેની પૌંસ્ય (પુરુષાર્થ) શક્તિ અમે ગાઈએ છીએ. પિતા સમાન છે તે, જેણે તવিষી (ઉગ્ર પ્રેરણા) અને શવ (બળ) વધાર્યાં છે.
Rishi: Rigvedic provenance (per AV 20 anukramaṇī).
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"raudra","emotional_arc":"Confrontation with hostile tongues → decisive subduing by speech → settling into paternal protection and increased strength.","listener_experience":"Empowered, defended, less intimidated by verbal aggression; steadier voice and posture.","intensity":8}