Mantra 3
Sukta 93
Sanskrit (Devanagari)
त्वमीशिषे सुतानामिन्द्र त्वमसुतानाम्। त्वं राजा जनानाम्
IAST Transliteration
tvám ī́śiṣe sutā́nām índra tvám asutā́nām | tváṁ rājā́ jánānām
English Translation (Griffith/Whitney)
Thou rulest over the well-set, O Indra; thou (rulest) over the ill-set: thou art king of the peoples.
Translation
હે ઇન્દ્ર, તું સુસ્થાપિત (સુતાન) પર શાસન કરે છે; તું અસ્થાપિત (અસુતાન) પર પણ શાસન કરે છે. તું જ પ્રજાઓનો રાજા છે.
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypeNoun (Pronoun)
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईशिषेyou rule / you have mastery
ईशिषे:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Rootईश् (धातु)
सु-तानाम्of the well-ordered / well-provided (ones)
सु-तानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective (used substantively)
Rootसुतान (प्रातिपदिक: सु + तान; ‘well-stretched/extended’, ‘well-spun/arranged’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (Proper name)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypeNoun (Pronoun)
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
असु-तानाम्of the ill-ordered / ill-provided (ones)
असु-तानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective (used substantively)
Rootअसुतान (प्रातिपदिक: अ- + सुतान; ‘not well-stretched/ordered’, ‘ill-provided’)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypeNoun (Pronoun)
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
राजाking
राजा:
कर्तृ/विशेष्य (त्वम्-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
जनानाम्of peoples / of men
जनानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Attribution
Rishi: Rigvedic attribution (borrowed into AV 20): Indra hymn tradition.
Devata: Indra
Chandas: Anuṣṭubh (short declarative sovereignty statement)
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From recognition of dual states (well/ill-set) to calm establishment of a single rulership.","listener_experience":"Stability, composure, reduced reactivity; quiet confidence.","intensity":5}