Mantra 2
Sukta 26
यद्धिरण्यं सूर्येण सुवर्णं प्रजावन्तो मनवः पूर्व ईषिरे। तत् त्वा चन्द्रं वर्चसा सं सृजत्यायुष्मान् भवति यो बिभर्ति
yád híraṇyaṃ sū́ryeṇa suváṛṇaṃ prajā́vanto mánavaḥ pū́rva īṣiré | tát tvā candráṃ várcasā sáṃ sṛjati ā́yuṣmān bhavati yó bibhárti ||
That gold which, made fair-hued by the Sun, the ancient Manus, rich in offspring, sought after—this doth it wholly join to thee with shining splendour; long-lived is he who beareth it.
સૂર્યના કારણે સુવર્ણવર્ણ બનેલું તે હિરણ્ય, પ્રજાવંત પ્રાચીન મનુઓએ પૂર્વે ઇચ્છ્યું હતું. એ જ હિરણ્ય પોતાના તેજથી તને—હે ચંદ્ર—સંપૂર્ણ રીતે સંયોજે છે; જે તેને ધારણ કરે છે તે આયુષ્માન, દીર્ઘાયુ બને છે.
Rishi: Atharvanic tradition (variable anukramaṇī attribution)
Devata: Hiraṇya with Sūrya (solar tejas) as empowering principle
Chandas: Anuṣṭubh (approx.)
{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"Ancestral seeking → solar consecration → quiet assurance of long life.","listener_experience":"Uplift, brightness, auspicious confidence.","intensity":3}