Mantra 25
Sukta 1
Sanskrit (Devanagari)
परा देहि शामुल्यं ब्रह्मभ्यो वि भजा वसु । कृत्यैषा पद्वती भूत्वा जाया विशते पतिम्
IAST Transliteration
párā dehi śāmulyáṃ bráhmabhyo ví bhajā vásu | kṛtýaiṣā padvátī bhūtvā jāyā́ víśate pátim ||
English Translation (Griffith/Whitney)
Send thou away the śāmulya; to the Brahmans apportion wealth. This Kṛtyā, made footed, departs; the wife enters unto her husband.
Translation
શામુલ્યને દૂર હંકારી દે; બ્રાહ્મણોને ધન વહેંચી આપ. આ કૃત્યાઃ પગવાળી બનીને દૂર જાય; પત્ની પોતાના પતિ પાસે પ્રવેશે.
Word by Word
पराaway, forth (as a preverb/adverb)
परा:
—
TypeIndeclinable
Rootपरा (उपसर्ग/अव्यय)
देहिgive (you should give)
देहि:
—
TypeVerb
Rootदा (दाने)
शामुल्यम्the bridal/nuptial gift; marriage-fee (śāmulya)
शामुल्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootशामुल्य (प्रातिपदिकम्)
ब्रह्मभ्यःto the Brahmins
ब्रह्मभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिकम्)
विapart, out, distributively
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
भजapportion, distribute
भज:
—
TypeVerb
Rootभज् (सेवायाम्/विभागे)
वसुwealth, goods
वसु:
Karma
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिकम्)
कृत्यैषाthis (woman) fit for rites/household duties
कृत्यैषा:
Kartā
TypeNoun + Pronoun
Rootकृत्या (प्रातिपदिकम्) + एषा (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्: एतद्)
पद्वतीpossessing a household/footing; established (as a housewife)
पद्वती:
Kartā (विशेषणम्) / (कर्तृपदस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootपद्वत् (प्रातिपदिकम्; -वत् प्रत्ययः)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
—
TypeVerb
Rootभू (भवने)
जायाwife
जाया:
Kartā
TypeNoun
Rootजाया (प्रातिपदिकम्)
विशतेenters
विशते:
—
TypeVerb
Rootविश् (प्रवेशने)
पतिम्husband
पतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिकम्)
Attribution
Rishi: Atharvanic marriage corpus attribution (variable).
Devata: Apotropaic force against Kṛtyā; Brahmanic power (brahman) as protective agency.
Chandas: Anuṣṭubh
Mantra Rasa
Primary: vira
Secondary: shanta