Sutra 48
Devanagari script
लभेत लब्ध्वा दूष्येषु दाण्डकर्मिकमाचरेत् ॥ कZ_०५.६.४८च्द् ॥
Transliteration
labheta labdhvā dūṣyeṣu dāṇḍakarmikam ācaret
Translation
ઉદ્દેશ હાંસલ કરવો; હાંસલ કર્યા પછી, જે દોષારોપણયોગ્ય હોય તેમના પર દંડાત્મક/શિસ્તભંગ સંબંધિત કાર્યવાહી કરવી.
Word by Word
लभेतhe should obtain / he should take (acquire)
लभेत:
TypeVerb
Rootलभ्
Formलट् (विधिलिङ्/optative sense), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; धातुः लभ् (१P)
लब्ध्वाhaving obtained
लब्ध्वा:
TypeVerb
Rootलभ्
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), धातुः लभ्; ‘having obtained’ (पूर्वक्रिया)
दूष्येषुin/among taintable (adulterable/defect-prone) goods
दूष्येषु:
TypeNoun
Rootदूष्य
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे बहुधा नपुंसकं), बहुवचनम्, सप्तमी विभक्तिः; ‘दूष्य’ = that which is liable to be corrupted/tainted (esp. goods/materials)
दाण्डकर्मिकम्penal action / punitive measure (the act of imposing punishment)
दाण्डकर्मिकम्:
TypeNoun (adjectival)
Rootदण्ड + कर्मिन्
Formनपुंसकलिङ्गम्, एकवचनम्, द्वितीया विभक्तिः; ‘दण्डस्य कर्म’ इति—punitive action/penal procedure
आचरेत्he should carry out / he should enforce / he should practice
आचरेत्:
TypeVerb
Rootआ + चर्
Formलट् (विधिलिङ्/optative sense), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; धातुः चर् with उपसर्ग आ- = to practice/undertake/execute
FAQs
It separates acquisition of control from enforcement: first secure leverage/position, then discipline offenders to stabilize the new equilibrium and deter recurrence.