Sutra 6

Devanagari script

अरण्यजातं श्रोत्रियस्वं च परिहरेत् ॥ कZ_०५.२.०६ ॥

Transliteration

araṇyajātaṃ śrotriyasvaṃ ca pariharet

Translation

વનઉત્પન્ન વસ્તુઓ અને શ્રોત્રિયોની (વિદ્વાન બ્રાહ્મણ ગૃહસ્થોની) મિલકતને મુક્ત રાખવી જોઈએ.

Word by Word

• अरण्यजातम्: that which is produced in the forest; forest-born produce/property
• Type: Noun (adjectival)
• Root: अरण्य + जात
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; विशेषणरूपेण (जातम् = उत्पन्नम्), कर्मपदं

• श्रोत्रियस्वम्: property belonging to a śrotriya (learned Brahmin); a śrotriya’s rightful property
• Type: Noun (adjectival)
• Root: श्रोत्रिय + स्व
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; कर्मपदं; श्रोत्रियस्य स्वम् = श्रोत्रिय-सम्बन्धि धनम्/स्वत्वम्

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• परिहरेत्: should avoid; should refrain from taking/appropriating
• Type: Verb
• Root: परि-हृ
• Form: लोट् (आज्ञार्थे/विधौ), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; विध्यर्थः—‘परिहरेत्’ = वर्जयेत्/त्यजेत्/न गृह्णीयात्

Entities Mentioned

• forest-produce collectors (implied)
• śrotriya

More Details

FAQs

What is the political logic of exempting śrotriya property?

It preserves normative legitimacy and elite religious-educational institutions, reducing backlash and maintaining social order.

Why exempt forest produce?

Forest produce often supports marginal livelihoods and frontier resilience; taxing it heavily can trigger distress and disorder disproportionate to revenue gained.