Sutra 10
Devanagari script
कुपितमूलभिन्नगर्भयोः कुपितमूलं प्रशमितकोपं सामादिभिर्युध्येत न भिन्नगर्भमन्योन्यस्माद्भिन्नम् ॥ कZ_०८.५.१० ॥
Transliteration
kupitamūlabhinnagarbhayoḥ kupitamūlaṃ praśamitakopaṃ sāmādibhir yudhyeta na bhinnagarbham anyonyasmād bhinnam
Translation
ક્રોધથી મૂળ સુધી રોષે ભરાયેલા શત્રુ અને અંદરથી ફૂટેલા શત્રુ—એ બન્નેમાં, સામ વગેરે ઉપાયોથી પહેલાં તેનો કોપ શમાવી ‘મૂળથી ક્રોધિત’ શત્રુ સાથે યુદ્ધ કરવું; અંદરથી ફૂટેલા સાથે યુદ્ધ ન કરવું, કારણ કે તેના ભાગો પરસ્પરથી જુદા પડી ગયેલા હોય છે.
Word by Word
कुपितमूलभिन्नगर्भयोःof the two—(the one) with an enraged base and (the one) with a split interior
कुपितमूलभिन्नगर्भयोः:
TypeNoun (compound)
Rootकुपित + मूल + भिन्न + गर्भ
Formषष्ठी-द्विवचनम् (ययोः = of the two); compound used as a genitive dual referring to two parties: (1) कुपितमूल and (2) भिन्नगर्भ
कुपितमूलम्the one whose base is enraged
कुपितमूलम्:
TypeNoun (compound)
Rootकुपित + मूल
Formद्वितीया-एकवचनम्; object of युध्येत (one should fight/engage)
प्रशमितकोपम्with anger pacified
प्रशमितकोपम्:
TypeAdjective (compound)
Rootप्र-शम् (प्रशमित) + कोप
Formद्वितीया-एकवचनम्; adjective qualifying कुपितमूलम्
सामादिभिःby conciliation and the other means
सामादिभिः:
TypeNoun
Rootसाम + आदि
Formतृतीया-बहुवचनम्; instrumental: 'by/with sāma etc.' (i.e., the upāyas)
युध्येतshould fight/engage
युध्येत:
TypeVerb
Rootयुध्
Formविधिलिङ् (optative), आत्मनेपदम्, प्रथम-पुरुष, एकवचनम्; ‘should fight/engage (in conflict)’
नnot
न:
TypeParticle (negation)
Rootन
Formनिषेध
भिन्नगर्भम्the one with a divided interior
भिन्नगर्भम्:
TypeNoun (compound)
Rootभिन्न + गर्भ
Formद्वितीया-एकवचनम्; object understood with (युध्येत) in ellipsis: ‘(one should) not (fight) the split-inside one’
अन्योन्यस्मात्from one another
अन्योन्यस्मात्:
TypePronoun/Adverbial (reciprocal base)
Rootअन्योन्य + स्मात्
Formपञ्चमी-एकवचनम् (ablative): ‘from one another’
भिन्नम्separated/divided
भिन्नम्:
TypeAdjective/Participle
Rootभिद् (भिन्न)
Formद्वितीया-एकवचनम्; predicate/qualifier to भिन्नगर्भम्: ‘(being) separated’
Entities Mentioned
K
kingE
enemyFAQs
Because internal fragmentation makes the enemy self-weakening; direct battle is unnecessary when collapse or defection can be induced.
Stabilize the opponent’s emotional volatility via diplomacy/inducements so the ruler controls escalation and chooses timing.