Sutra 11
Devanagari script
शक्यः क्षुद्रकक्षयः प्रतिसंधातुं बाहुल्यात्क्षुद्रकाणां न मुख्यक्षयः ॥ कZ_०८.४.११ ॥
Transliteration
śakyaḥ kṣudrakakṣayaḥ pratisaṃdhātuṃ bāhulyātkṣudrakāṇāṃ na mukhyakṣayaḥ
Translation
ક્ષુદ્ર ક્ષયની ભરપાઈ કરી શકાય છે, કારણ કે નાના સાધનો બહુ હોય છે; પરંતુ મુખ્ય ક્ષયની (સહેલાઈથી) ભરપાઈ થઈ શકતી નથી।
Word by Word
शक्यःis possible / can be done
शक्यः:
TypeAdjective (verbal derivative)
Root√शक्
Formप्रथमा-एकवचन, पुंलिङ्ग; शक्य (potential/possible), agrees with क्षयः (understood/expressed later)
क्षुद्रकक्षयःloss of minor elements (small resources/men)
क्षुद्रकक्षयः:
TypeNoun
Rootक्षय (from √क्षि)
Formप्रथमा-एकवचन, पुंलिङ्ग; क्षुद्रकाणाम् क्षयः → ‘loss of minor (items/people)’
प्रतिसंधातुम्to make good / to restore
प्रतिसंधातुम्:
TypeVerb (infinitive)
Root√संधा (सम्+धा)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (infinitive); ‘to restore/repair/make good’
बाहुल्यात्because of abundance / due to plenty
बाहुल्यात्:
TypeNoun (abstract)
Rootबाहुल्य
Formपञ्चमी-एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; कारणे पञ्चमी: ‘because of abundance/plenty’
क्षुद्रकाणाम्of minor (items/people/resources)
क्षुद्रकाणाम्:
TypeNoun
Rootक्षुद्रक
Formषष्ठी-बहुवचन, पुंलिङ्ग; ‘of the minor ones/items’
नnot
न:
TypeParticle (negation)
Rootन
Formनिषेधार्थक अव्यय
मुख्यक्षयःloss of the principal/core (resources)
मुख्यक्षयः:
TypeNoun
Rootक्षय (from √क्षि)
Formप्रथमा-एकवचन, पुंलिङ्ग; मुख्यः क्षयः → ‘principal/main loss’
Entities Mentioned
K
kṣudraka (minor resources)M
mukhya (core/major resources)FAQs
Redundancy: many small replaceable units are recoverable; loss of critical core assets creates long-term incapacity.