Sutra 20
Devanagari script
अनुपलब्धस्य ज्ञानमुपलब्धस्य निश्चितबलाधानमर्थद्वैधस्य संशयच्छेदनमेकदेशदृष्टस्य शेषोपलब्धिरिति मन्त्रिसाध्यमेतत् ॥ कZ_०१.१५.२० ॥
Transliteration
anupalabdhasya jñānam upalabdhasya niścitabalādhānam arthadvaidhasya saṃśaya-cchedanam ekadeśa-dṛṣṭasya śeṣa-upalabdhir iti mantri-sādhyam etat
Translation
મંત્રીઓ દ્વારા આ શક્ય છે—હજી અજાણ રહેલી બાબતનું જ્ઞાન મેળવવું; જાણીતી બાબતને નિશ્ચિત રીતે વધુ દૃઢ કરવી; અર્થ દ્વિધા/અસ્પષ્ટ જણાય ત્યાં સંશયનો છેદ કરવો; અને માત્ર એક ભાગ દેખાયો હોય તો બાકીનો ભાગ પણ જાણી લેવો।
Word by Word
अनुपलब्धस्यof what is not yet ascertained/obtained (unknown)
अनुपलब्धस्य:
TypeNoun/Adjective (participial)
Rootउप-√लभ्
Formषष्ठी-एकवचनम्; पुं/नपुं; कृदन्त-विशेषणम् (न-उपलब्ध = अनुपलब्ध ‘not obtained/unknown’)
ज्ञानम्knowledge; ascertainment
ज्ञानम्:
TypeNoun
Root√ज्ञा
Formप्रथमा-एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्
उपलब्धस्यof what is obtained/known
उपलब्धस्य:
TypeNoun/Adjective (participial)
Rootउप-√लभ्
Formषष्ठी-एकवचनम्; पुं/नपुं; कृदन्त-विशेषणम् (उपलब्ध ‘obtained/known’)
निश्चितबलाधानम्the imparting/establishing of definite strength (firm confirmation) to what is already known
निश्चितबलाधानम्:
TypeNoun (compound)
Rootनि-√चित्; बल; आ-√धा
Formप्रथमा-एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्; समासः = निश्चित + बलाधान
अर्थद्वैधस्यof ambiguity/double-meaning in the matter
अर्थद्वैधस्य:
TypeNoun (compound)
Rootअर्थ; द्वैध
Formषष्ठी-एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्
संशयच्छेदनम्cutting/removal of doubt
संशयच्छेदनम्:
TypeNoun (compound)
Rootसम्-√शी; √छिद्
Formप्रथमा-एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्
एकदेशदृष्टस्यof what is seen/known only in part
एकदेशदृष्टस्य:
TypeNoun/Adjective (compound, participial sense)
Rootएक; देश; √दृश्
Formषष्ठी-एकवचनम्; पुं/नपुं; ‘partially seen/known’
शेषोपलब्धिःthe finding/ascertainment of the remainder
शेषोपलब्धिः:
TypeNoun (compound)
Rootशेष; उप-√लभ्
Formप्रथमा-एकवचनम्; स्त्रीलिङ्गम्
इतिthus
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formनिपातः; उद्धरण/समाप्त्यर्थकः
मन्त्रिसाध्यम्to be accomplished by ministers
मन्त्रिसाध्यम्:
TypeAdjective (compound)
Rootमन्त्रिन्; √साध्
Formप्रथमा-एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्; साध्य = ‘to be accomplished’
एतत्this
एतत्:
TypePronoun
Rootएतद्
Formप्रथमा-एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्
Entities Mentioned
M
mantrin (minister/counsellor)FAQs
They expand knowledge, verify and strengthen known facts, resolve ambiguity and doubts, and infer missing parts from partial information.