Sutra 26
Devanagari script
यातव्यसंहितो वा तिष्ठेत्दूष्यामित्राटवीदण्डं वास्मै दद्यात् ॥ कZ_०७.७.२६ ॥
Transliteration
yātavyasaṃhito vā tiṣṭhetdūṣyāmitrāṭavīdaṇḍaṃ vāsmai dadyāt
Translation
અથવા તે યાત્રા-વ્યવસ્થા સાથે તૈયાર રહીને સ્થિર રહે; અને શત્રુને હેરાન કરવા માટે તેને ઉપદ્રવી અરણ્ય-દળ પણ આપી શકે છે.
Word by Word
यातव्यसंहितः(being) prepared/ready for marching (departure)
यातव्यसंहितः:
TypeAdjective (Past participial compound)
Root√यात् (गत्यर्थ) / √सह् (समवाये)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; बहुव्रीहिवत् प्रयोगः—‘यातव्येन (गन्तव्येन) संहितः/सज्जितः’ = ready-to-march, prepared
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
तिष्ठेत्should stay / should remain stationed
तिष्ठेत्:
TypeVerb
Root√स्था
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
दूष्यa vulnerable/defilable target; something to be spoiled/sabotaged
दूष्य:
TypeNoun (action/result noun)
Root√दूष्
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (दूष्यम्)
अमित्रof the enemy
अमित्र:
TypeNoun
Rootअमित्र
Formपुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (अमित्रस्य) — समासे पूर्वपदत्वात् विभक्त्यन्तलोपः
अटवीदण्डम्the forest force / punitive detachment operating in the forest
अटवीदण्डम्:
TypeNoun (compound)
Rootअटवी + दण्ड
Formपुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; ‘अटवी’ (वन/जङ्गल) + ‘दण्ड’ (दण्डन/दमन/बल) = forest-force/forest-punitive detachment
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
अस्मैto him
अस्मै:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formचतुर्थी एकवचनम् (दत्त्यर्थे)
दद्यात्should give / should assign
दद्यात्:
TypeVerb
Root√दा
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
Entities Mentioned
V
vijigīṣu (implied)E
enemy (amitra)Ā
āṭavī-daṇḍa (forest troops/proxies)FAQs
As an irregular/proxy force to trouble or harass the enemy, reducing direct costs to the main army.
To maintain leverage and to pivot quickly if the situation shifts from negotiation to action.