Sutra 24

Devanagari script

ज्यायान्वा हीनं यातव्यापदेशेन हस्ते कर्तुकामः परमुच्छिद्य वा तमेवोच्छेत्तुकामः त्यागं वा कृत्वा प्रत्यादातुकामो बलसमाद्विशिष्टेन लाभेन पणेत ॥ कZ_०७.७.२४ ॥

Transliteration

jyāyānvā hīnaṃ yātavyāpadeśena haste kartukāmaḥ paramucchidya vā tamevocchettukāmaḥ tyāgaṃ vā kṛtvā pratyādātukāmo balasamādviśiṣṭena lābhena paṇeta

Translation

જો તે અભિયાન પર નીકળવાના બહાને વધુ શક્તિશાળી અથવા નબળા રાજાને પોતાના હાથમાં લેવા ઇચ્છે; અથવા મુખ્ય શત્રુનો ઉચ્છેદ કર્યા પછી એ જ રાજાનો પણ ઉચ્છેદ કરવા ઇચ્છે; અથવા છૂટ આપી પછી તેને પાછી લેવા ઇચ્છે—તો શક્તિ-સમતા કરતાં વધુ લાભ પ્રસ્તાવ કરીને સોદો કરવો જોઈએ.

Word by Word

ज्यायान्a stronger/superior (one)

वाor

हीनम्an inferior/weaker (one/thing)

यातव्यto be approached/visited (to be dealt with)

अपदेशेनby a pretext / under the guise (of a reason)

हस्तेin (one’s) hand; under control

कर्तुकामःwishing to make (him/it) one’s own; wishing to bring under control

परम्the other (party), the enemy

उच्छिद्यhaving cut off; having eliminated

वाor

तम्him

एवindeed; precisely

उच्छेत्तुकामःwishing to cut him off; wishing to destroy him

त्यागम्a relinquishment; a concession

वाor

कृत्वाhaving done; having made

प्रत्यादातुकामःwishing to take back; wishing to recover

बलसमाद्विशिष्टेनby a gain distinguished by force and alliance

लाभेनby gain; with profit

पणेतhe should bargain/negotiate

Entities Mentioned

vijigīṣu (implied)

auxiliary ruler/ally (implied)

principal enemy (implied)

FAQs

What is the function of offering a ‘superior gain’ here?

To induce compliance for control operations (bringing into hand), and to enable later reversal (neutralizing the auxiliary or reclaiming concessions).

What does ‘yātavyāpadeśa’ imply in governance terms?

Using a formally acceptable justification (campaign logistics) to mask a control or containment objective.