Sutra 20
Devanagari script
एवं भूतो वा समः सामन्तायत्तकार्यः कर्तव्यबलो वा बलसमाद्विशिष्टेन लाभेन पणेत ॥ कZ_०७.७.२० ॥
Transliteration
evaṃ bhūto vā samaḥ sāmantāyattakāryaḥ kartavyabalo vā balasamādviśiṣṭena lābhena paṇeta
Translation
જો (પડોશી) એવો હોય અને શક્તિમાં સમાન હોય, અને તેનું કાર્ય પડોશી પર આધારિત હોય, અથવા તેને જરૂરી બળ ઊભું કરવું પડે, તો માત્ર શક્તિ-સમતા પરથી મળતા લાભ કરતાં વધુ લાભ આપીને સોદો કરવો જોઈએ.
Word by Word
एवम्thus; in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
Formअव्यय; प्रकारवाचक
भूतःhaving become; being (in such a state)
भूतः:
TypeParticiple
Rootभू
Formभूत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय); पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; ‘भूत’ = ‘become/being’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्यय; विकल्पार्थक
समःequal; on a par
समः:
TypeAdjective
Rootसम
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; विशेषण
सामन्तायत्तकार्यःone whose tasks/operations are dependent on a sāmanta (neighboring/feudatory power)
सामन्तायत्तकार्यः:
TypeNoun (compound)
Rootकार्य
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; बहुपद-समास; विशेषणरूपेण—‘सामन्ते/सामन्तस्य आयत्तं कार्यं यस्य सः’
कर्तव्यबलःone whose (necessary) means is force; one obliged to use force
कर्तव्यबलः:
TypeNoun (compound)
Rootबल
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; ‘कर्तव्यं बलं यस्य सः’ (कर्तव्य = to be employed/required)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्यय; विकल्पार्थक
बलसमात्from equality of strength; from parity of force
बलसमात्:
TypeNoun (compound)
Rootबल-सम
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (भाव/समाहारार्थ); पञ्चमी-एकवचन; ‘बलस्य समः/समता’ इत्यर्थे—बलसम (बल-समता) + त् (पञ्चमी)
विशिष्टेनby a superior; distinguished; special
विशिष्टेन:
TypeAdjective
Rootविशिष्ट
Formविशिष्ट (कृदन्त, क्त); नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; तृतीया-एकवचन; विशेषण
लाभेनby gain; by advantage
लाभेन:
TypeNoun
Rootलाभ
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-एकवचन
पणेतshould bargain; should negotiate/offer terms
पणेत:
TypeVerb
Rootपण्
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपदम्; प्रथम-पुरुष; एकवचन; धातु: पण् (व्यवहार/पणन—to bargain, stake, offer terms)
Entities Mentioned
V
vijigīṣu (implied)S
sāmanta (neighbouring ruler)FAQs
Use bargaining by offering a benefit better than what parity alone would yield—especially if you need time or conditions to build strength.
To secure compliance/time/strategic positioning when coercion is not cost-effective and force must be accumulated.