Sutra 22
Devanagari script
भृत्येन मित्रेण वा दोषापसृतेन प्रतिसंधानमवशीर्णक्रिया ॥ कZ_०७.६.२२ ॥
Transliteration
bhṛtyena mitreṇa vā doṣāpasṛtena pratisaṃdhānam avaśīrṇakriyā
Translation
‘અવશીર્ણક્રિયા’ (ભંગ પછીની નીતિ): જ્યારે સેવક (એજન્ટ) અથવા મિત્ર દોષના કારણે ઢીલો/વિચલિત થઈ જાય, ત્યારે ઉપચારરૂપે પ્રતિસંધાન (ફરી સંધિ/ફરી મૈત્રી) કરવું।
Word by Word
भृत्येनby/through a servant (retainer)
भृत्येन:
TypeNoun
Rootभृत्य
Formतृतीया-एकवचनम्, पुंलिङ्ग (करण/सहकारक)
मित्रेणby/through an ally (friend)
मित्रेण:
TypeNoun
Rootमित्र
Formतृतीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्ग (करण/सहकारक)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
दोषfault, offence, defect
दोष:
TypeNoun
Rootदोष
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्ग; समासपूर्वपद (दोष-अपसृत)
अपसृतेनby one who has withdrawn/been removed (from fault); i.e., after removing the fault
अपसृतेन:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootअपसृत
Formतृतीया-एकवचनम्, पुंलिङ्ग; क्त-प्रत्ययान्त (अप + √सृ ‘to go’), ‘withdrawn/removed’
दोषापसृतेनby/through one cleared of fault (after removing the defect)
दोषापसृतेन:
TypeCompound (Noun/Adj used instrumentally)
Rootदोषापसृत
Formतृतीया-एकवचनम्, पुंलिङ्ग; ‘दोष’ + ‘अपसृत’ (समास)
प्रतिसंधानम्reconciliation, re-establishment, repair (of relations/arrangements)
प्रतिसंधानम्:
TypeNoun
Rootप्रतिसंधान
Formप्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्ग; भाववाचक (प्रति + सम् + √धा/√धान् ‘to place/arrange’ → ‘re-joining/repair/reconciliation’)
अवशीर्णlapsed, fallen into disuse, decayed
अवशीर्ण:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootअवशीर्ण
Formसमासपूर्वपद; क्त-प्रत्ययान्त (अव + √शॄ ‘to fall/decay’) ‘fallen/decayed/lapsed’
क्रियाactivity, operation, procedure
क्रिया:
TypeNoun
Rootक्रिया
Formप्रथमा-एकवचनम्, स्त्रीलिङ्ग; समासोत्तरपद
अवशीर्णक्रिया(the measure of) restoring lapsed/decayed operations
अवशीर्णक्रिया:
TypeCompound (Noun)
Rootअवशीर्णक्रिया
Formप्रथमा-एकवचनम्, स्त्रीलिङ्ग; ‘अवशीर्णा’ (विशेषणम्) + ‘क्रिया’ (विशेष्य)
Entities Mentioned
B
bhṛtya (servant/agent)M
mitra (ally)FAQs
Damage control: when diplomacy is disrupted due to an envoy’s or ally’s misstep, the state should reopen channels and restore workable terms.