Sutra 23
Devanagari script
अमित्रमात्मनो वा मध्यमो लिप्सेत कोशदण्डाभ्यामेनमदृश्यमानोऽनुगृह्णीयात् ॥ कZ_०७.१८.२३ ॥
Transliteration
amitram ātmano vā madhyamo lipseta kośadaṇḍābhyām enam adṛśyamāno 'nugṛhṇīyāt
Translation
અથવા જો મધ્યમ પોતાના શત્રુને પોતાના પક્ષમાં કરવો ઇચ્છે, તો દેખાયા વિના ધન અને દંડ—બન્ને દ્વારા (સાધન અને બળથી) તેને ગુપ્ત રીતે ઉપકાર કરવો.
Word by Word
अमित्रम्the enemy
अमित्रम्:
TypeNoun
Rootअमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
आत्मनःof oneself / one's own
आत्मनः:
TypeNoun
Rootआत्मन्
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, षष्ठी (स्वस्य)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपात
मध्यमःthe middle king
मध्यमः:
TypeNoun
Rootमध्यम
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा
लिप्सेतshould seek to obtain / should try to win over
लिप्सेत:
TypeVerb
Rootलिप्स् (लभ्-इच्छार्थे; desiderative stem लिप्स-)
Formलोट्/विधिलिङ्? → विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातोः सन्नन्त (desiderative) प्रयोगः
कोशदण्डाभ्याम्by treasury and force (resources and coercive power)
कोशदण्डाभ्याम्:
TypeNoun
Rootकोश + दण्ड
Formपुंलिङ्ग, द्विवचन, तृतीया; इतरेतर-द्वन्द्वः (कोशश्च दण्डश्च)
एनम्him (that one)
एनम्:
TypePronoun
Rootइदम् (एतद्-प्रत्ययान्त सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (enam = him/that one)
अदृश्यमानःwhile remaining unseen / covertly
अदृश्यमानः:
TypeParticiple
Rootदृश् (पश्यति) + नञ् (अ-) + शानच्
Formवर्तमानकाले कर्मणि/भावे कृदन्तः (present passive participle), पुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; अर्थः ‘अदृश्यः/गुप्तः’
अनुगृह्णीयात्should favor / should support / should win over
अनुगृह्णीयात्:
TypeVerb
Rootअनु + ग्रह्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; causative नहीं
Entities Mentioned
M
madhyamaE
enemy (amitra)FAQs
To shape the adversary’s behavior and dependencies effectively while avoiding diplomatic blowback and attribution.