Sutra 5
Devanagari script
समबलाभावे हीनबलैः शुचिभिरुत्साहिभिः प्रत्यनीकभूतैर्बलवतः सम्भूय तिष्ठेद् यान्न मन्त्रप्रभावोत्साहशक्तिभिरतिसंदध्यात् ॥ कZ_०७.१५.०५ ॥
Transliteration
samabalābhāve hīnabalaiḥ śucibhir utsāhibhiḥ pratyanīkabhūtair balavataḥ sambhūya tiṣṭhed yān na mantraprabhāvotsāhaśaktibhir atisaṃdadhyāt
Translation
જો સમબળવાળા સાથી પણ ન મળે, તો શિસ્તબદ્ધ, ઉત્સાહી અને અસરકારક વિરોધી મોરચો બની શકે એવા નબળા સાથીઓ સાથે મળી બળવાન સામે એકત્ર ઊભો રહે; માત્ર મંત્ર, પ્રભાવ, ઉત્સાહ અને શક્તિ પર ભરોસો રાખીને અતિશય પ્રતિબદ્ધ ન થાય.
Word by Word
समबलाभावेin the absence of equal strength/forces
समबलाभावे:
TypeNoun
Rootअभाव
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी; समबलस्य अभावे = समबलाभावे (सप्तमी-तत्पुरुष)
हिindeed/for
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपात; अव्यय
हीनबलैःwith inferior forces
हीनबलैः:
TypeNoun (adjectival use)
Rootबल
Formनपुंसकलिङ्ग; बहुवचन; तृतीया; हीनं बलं येषां तैः (करण/सहकारक)
शुचिभिःwith pure/clean (disciplined) [men]
शुचिभिः:
TypeAdjective
Rootशुचि
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; तृतीया
उत्साहिभिःwith spirited/enthusiastic [men]
उत्साहिभिः:
TypeAdjective
Rootउत्साहिन्
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; तृतीया
प्रत्यनीकभूतैःhaving become a counter-opposing force
प्रत्यनीकभूतैः:
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootभू
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; तृतीया; भूत (क्त) = ‘become’; प्रत्यनीक-भूत = having become a counter-front/opposing force
बलवतःof the strong(er) one
बलवतः:
TypeAdjective (substantival)
Rootबलवत्
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; षष्ठी
सम्भूयhaving united (together)
सम्भूय:
TypeGerund
Rootसम्-भू
Formक्त्वान्त अव्यय; ‘having united/assembled’
तिष्ठेत्should stand/hold (one’s position)
तिष्ठेत्:
TypeVerb
Rootस्था
Formलोट्/विधिलिङ् (आज्ञार्थ/विध्यर्थ); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; ‘should stand/hold position’
यावत्until/as long as
यावत्:
TypeConjunction/Adverb
Rootयावत्
Formअव्यय; सीमा/पर्यन्तार्थे ‘until/as long as’
नnot
न:
TypeNegation
Rootन
Formनिषेधार्थक अव्यय
मन्त्रप्रभावोत्साहशक्तिभिःby (means of) counsel, influence, morale, and power
मन्त्रप्रभावोत्साहशक्तिभिः:
TypeNoun
Rootशक्ति
Formस्त्रीलिङ्ग; बहुवचन; तृतीया; मन्त्र-प्रभाव-उत्साह-शक्तयः (समाहार/समुच्चय)
अतिसंदध्यात्should not overdo/overextend (his measures)
अतिसंदध्यात्:
TypeVerb
Rootअति-सम्-धा
Formविधिलिङ्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; ‘should not over-apply/over-press/over-extend (plans/operations)’ (न + अतिसंदध्यात्)
Entities Mentioned
H
hīnabala allies (weaker partners)B
balavān (strong adversary)FAQs
Because reliability, discipline, and morale can make smaller forces operationally useful—especially for forming a credible counter-front and sustaining resistance.