Sutra 33
Devanagari script
पार्वतं तु स्वारक्षं दुरुपरोधि कृच्छ्रारोहणम् भग्ने चैकस्मिन्न सर्ववधः शिलावृक्षप्रमोक्षश्च महापकारिणाम् ॥ कZ_०७.१०.३३ ॥
Transliteration
pārvataṃ tu svārakṣaṃ duruparodhi kṛcchrārohaṇam bhagne caikasmin sarvavadhaḥ śilāvṛkṣapramokṣaś ca mahāpakāriṇām
Translation
પર્વત-દુર્ગ સ્વયં-રક્ષિત છે, તેને ઘેરવું મુશ્કેલ છે અને ચઢવું કઠિન છે. એક જ સ્થળે ભંગ પડે તો પણ (આક્રમણકાર દળનો) સર્વનાશ થઈ શકે; અને મહા હાનિ કરી શકે એવા રક્ષકોને પથ્થરો અને વૃક્ષો ધકેલી/ફેંકી છોડવાની તક મળે છે.
Word by Word
पार्वतम्a mountain-fort / mountainous stronghold
पार्वतम्:
TypeNoun/Adjective
Rootपार्वत
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (कर्म/विषय)
तुbut, however
तु:
TypeParticle
Rootतु
Formअव्यय; विरोध/विशेषणार्थे
स्वारक्षम्self-protected / naturally defensible
स्वारक्षम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootस्वारक्ष
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; स्वेन रक्ष्यते/स्वयमेव रक्षितम् इति भावः
दुरुपरोधिhard to blockade/obstruct; difficult to besiege
दुरुपरोधि:
TypeAdjective
Rootउप-रुध्
Formअव्ययभावेन/विशेषणरूपेण; ‘दुर्-’ उपसर्गयुक्त; उपरोधिन् (अवरोधक/रोधक) इति भावः
कृच्छ्रारोहणम्difficult to climb/ascend
कृच्छ्रारोहणम्:
TypeNoun (action noun)
Rootआ-रुह्
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; कृच्छ्रं आरोहणं यस्य तत्
भग्नेwhen (it is) breached/broken
भग्ने:
TypeParticiple (past passive)
Rootभञ्ज्
Formसप्तमी एकवचन, नपुंसक/पुंलिङ्ग; ‘भङ्ग’ (भेद/विच्छेद) सति
चand
च:
TypeConjunction
Rootच
Formअव्यय; समुच्चयार्थे
एकस्मिन्in one (place/point)
एकस्मिन्:
TypePronoun/Adjective (numeral)
Rootएक
Formसप्तमी एकवचन, पुं/नपुंसक; ‘एकस्मिन् (स्थाने/मार्गे)’
सर्ववधःslaughter of all; total killing
सर्ववधः:
TypeNoun
Rootवध
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; सर्वेषां वधः
शिलावृक्षप्रमोक्षःhurling/dropping of rocks and trees
शिलावृक्षप्रमोक्षः:
TypeNoun (action noun)
Rootप्र-मुच्
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; शिलानां वृक्षाणां च प्रमोक्षः (प्रक्षेप/पातन)
चand
च:
TypeConjunction
Rootच
Formअव्यय; समुच्चयार्थे
महापकारिणाम्of great wrongdoers / of those who cause great harm
महापकारिणाम्:
TypeNoun/Adjective
Rootअपकारिन्
Formपुंलिङ्ग, बहुवचन, षष्ठी; महान्तः अपकारिणः येषां ते (सम्बन्ध/विशेषण)
Entities Mentioned
P
pārvatadurga (mountain fort)D
defenders (implied)FAQs
They magnify defender advantage and create catastrophic failure modes for attackers—so they are poor targets unless overwhelming means exist.