Sutra 2

Devanagari script

संधिविग्रहासनयानसंश्रयद्वैधीभावाः षाड्गुण्यमित्याचार्याः ॥ कZ_०७.१.०२ ॥

Transliteration

saṃdhivigrahāsanayānasaṃśrayadvaidhībhāvāḥ ṣāḍguṇyam ity ācāryāḥ

Translation

આચાર્યો કહે છે કે ષાડ્ગુણ્યમાં આ છ છે: સંધિ, વિગ્રહ, આસન, યાન, સંશ્રય અને દ્વૈધીભાવ.

Word by Word

• सन्धि: alliance; treaty; peace/compact
• Type: Noun
• Root: √धा (धा धारणे) → सन्धि (सम्+√धा)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)

• विग्रह: hostility; war
• Type: Noun
• Root: √ग्रह् (ग्रहँ उपादाने) → विग्रह (वि+√ग्रह्)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)

• आसन: remaining quiet; staying put; neutrality
• Type: Noun
• Root: √आस् (आसँ उपवेशने) → आसन
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)

• यान: march; expedition
• Type: Noun
• Root: √या (या प्रापणे/गत्यर्थे) → यान
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)

• संश्रय: seeking shelter; dependence; taking refuge/support
• Type: Noun
• Root: √श्रि (श्रि सेवायाम्/आश्रये) → आश्रय/संश्रय (सम्+√श्रि)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)

• द्वैधीभाव: double policy; duplicity; acting in two ways
• Type: Noun
• Root: द्वैध (द्विधा-भाव) + भाव (√भू)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)

• षाड्गुण्यम्: the six measures (of foreign policy)
• Type: Noun
• Root: षट् + गुण + य (तद्धित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; तद्धितान्त (षाड्गुण्य)

• इति: thus; so (quotative)
• Type: Particle
• Root: इति
• Form: निपात; उद्धरण/समाप्त्यर्थ

• आचार्याः: the teachers; authorities
• Type: Noun
• Root: आ-√चर् (चरँ गत्यर्थे/आचरणे) → आचार्य
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन

Entities Mentioned

• ācāryāḥ (teachers)
• saṃdhi
• vigraha
• āsana
• yāna
• saṃśraya
• dvaidhībhāva

More Details

FAQs

How should a ruler choose among the six measures?

By comparing relative power, timing, and positional advantages in the mandala, selecting the measure that maximizes security and gain while minimizing exposure.