Sutra 41

Devanagari script

हस्तिनोऽश्वा रथाः पत्तयश्चानुपृष्ठमप्रतिहतः ॥ कZ_१०.६.४१ ॥

Transliteration

hastino 'śvā rathāḥ pattayaś cānupṛṣṭham apratihataḥ

Translation

‘અપ્રતિહત’ વ્યૂહમાં હાથીઓ, અશ્વદળ, રથો અને પદાતિ ક્રમે એકના પાછળ એક (ઊંડાણમાં) ગોઠવાય છે.

Word by Word

• हस्तिनः: elephants (elephant-troops)
• Type: Noun
• Root: हस्तिन्
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (कर्तृ/विषय)

• अश्वाः: horses (cavalry)
• Type: Noun
• Root: अश्व
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन

• रथाः: chariots
• Type: Noun
• Root: रथ
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन

• पत्तयः: foot-soldiers (infantry)
• Type: Noun
• Root: पत्ति
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• अनुपृष्ठम्: from behind; in the rear; following close behind
• Type: Adverb
• Root: अनुपृष्ठ
• Form: क्रियाविशेषण; अव्ययीभाव-प्रयोग (अनु + पृष्ठम्)

• अप्रतिहतः: unobstructed; unchecked; not repulsed
• Type: Participle
• Root: प्रतिहन् (प्रति + √हन्)
• Form: नञ्-पूर्वक क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; (अ-प्रतिहत = unobstructed/unchecked)

Entities Mentioned

• Apratihata vyūha
• elephants
• cavalry
• chariots
• infantry

More Details

FAQs

How does Apratihata differ from Acala in intent?

Apratihata places shock assets (elephants) foremost to rupture the enemy early; Acala begins with infantry, implying a more controlled, attritional or screening approach.