Sutra 18
Devanagari script
त्र्यभिक्रान्तपक्षश्चमूमुखः ॥ कZ_१०.६.१८ ॥
Transliteration
tryabhikrāntapakṣaścamūmukhaḥ
Translation
જે વ્યૂહમાં બંને પાંખો ત્રણ અનુક્રમિક ધક્કાઓમાં આગળ વધે છે, તેને “ચમૂમુખ” (સેના-મુખ/અગ્રભાગ) કહે છે.
Word by Word
त्रि-अभिक्रान्त-पक्षःthe wing (of the army/battle-array) that has advanced/attacked thrice
त्रि-अभिक्रान्त-पक्षः:
TypeNoun (compound adjective)
Rootअभि-क्रम्
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; विशेषणम् (पक्षः)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
मूमुखःeager/ready to move out (for action/attack)
मूमुखः:
TypeNoun/Adjective
Rootमुह् (मोहने) / √मुह् (to be confused) → desiderative stem मुमुक्षु-/मूमुख- (variant)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; विशेषणम् (पक्षः/सैन्यः इत्यर्थे)
Entities Mentioned
P
pakṣa (flanks)C
camū (army)FAQs
It encodes a controlled, staged escalation—probing, pressing, and breaking—so the commander can adapt while maintaining pressure.