Sutra 2
Devanagari script
तेषां कृतोत्साहानां महान्तं संघमादाय रात्रावन्यं ग्राममुद्दिश्यान्यं ग्रामं कृतकस्त्रीपुरुषं गत्वा ब्रूयुः इहैव विद्याप्रभावो दृश्यतां कृच्छ्रः परग्रामो गन्तुमिति ॥ कZ_०४.५.०२ ॥
Transliteration
teṣāṃ kṛtotsāhānāṃ mahāntaṃ saṃgham ādāya rātrāv anyaṃ grāmam uddiśya anyaṃ grāmaṃ kṛtakastrīpuruṣaṃ gatvā brūyuḥ—ihaiva vidyāprabhāvo dṛśyatāṃ; kṛcchraḥ paragrāmo gantum iti
Translation
તેઓ તૈયારી કરીને મોટો ટોળો સાથે લે છે; રાત્રે એક ગામ તરફ જવાનું બહાનું કરીને બીજા ગામે જાય છે, સ્ત્રી-પુરુષનો વેશ ધારણ કરીને, અને કહે છે— ‘અહીં જ અમારી “વિદ્યા”નો પ્રભાવ દેખાડીએ; બીજા ગામે જવું કઠિન છે.’
Word by Word
तेषाम्of those
तेषाम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formषष्ठी-बहुवचनम् (सम्बन्धे)
कृतोत्साहानाम्of those whose resolve/initiative has been made (i.e., who have been encouraged/roused)
कृतोत्साहानाम्:
TypeAdjective (participial)
Rootकृ + उत्साह
Formषष्ठी-बहुवचनम्; विशेषणम् (तेषाम् इति)
महत्a great/large
महत्:
TypeAdjective
Rootमहत्
Formद्वितीया-एकवचनम्; विशेषणम् (संघम् इति)
संघम्a group/band/assembly
संघम्:
TypeNoun
Rootसंघ
Formद्वितीया-एकवचनम् (कर्म)
आदायhaving taken/leading (them)
आदाय:
TypeVerb (absolutive)
Rootआ + दा
Formक्त्वान्त (अव्यय); ‘having taken/leading’
रात्रौat night
रात्रौ:
TypeNoun (adverbial locative)
Rootरात्रि
Formसप्तमी-एकवचनम्; कालाधिकरणे (adverbial: at night)
अन्यम्another
अन्यम्:
TypeAdjective/Pronoun
Rootअन्य
Formद्वितीया-एकवचनम्; विशेषणम् (ग्रामम् इति)
ग्रामम्village
ग्रामम्:
TypeNoun
Rootग्राम
Formद्वितीया-एकवचनम् (कर्म)
उद्दिश्यintending/aiming at
उद्दिश्य:
TypeVerb (absolutive)
Rootउद् + दिश्
Formक्त्वान्त (अव्यय); ‘having aimed at/intending’
अन्यम्another
अन्यम्:
TypeAdjective/Pronoun
Rootअन्य
Formद्वितीया-एकवचनम्; विशेषणम् (ग्रामम् इति)
ग्रामम्village
ग्रामम्:
TypeNoun
Rootग्राम
Formद्वितीया-एकवचनम् (कर्म)
कृतकस्त्रीपुरुषम्with a feigned/arranged set of women and men (i.e., disguised/actors)
कृतकस्त्रीपुरुषम्:
TypeAdjective (compound)
Rootकृतक + स्त्री + पुरुष
Formद्वितीया-एकवचनम्; विशेषणम् (implicit agent/party); ‘with men and women made up/feigned’
गत्वाhaving gone
गत्वा:
TypeVerb (absolutive)
Rootगम्
Formक्त्वान्त (अव्यय); ‘having gone’
ब्रूयुःthey should say
ब्रूयुः:
TypeVerb
Rootब्रू
Formविधिलिङ्/आशीर्लिङ्?; परस्मैपदम्; प्रथमा-बहुवचनम्; ‘they should say’
इहhere
इह:
TypeIndeclinable
Rootइह
Formअव्यय (देशवाचक)
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
Formअव्यय (निश्चय/अवधारण)
विद्या-प्रभावःthe power/effect of knowledge
विद्या-प्रभावः:
TypeNoun (compound)
Rootविद्या + प्रभाव
Formप्रथमा-एकवचनम् (कर्ता/विषय)
दृश्यताम्let (it) be seen / may (it) be seen
दृश्यताम्:
TypeVerb
Rootदृश्
Formलोट्; कर्मणि-प्रयोगः (passive imperative); प्रथम-एकवचनम्; ‘let it be seen / may it be seen’
कृच्छ्रःdifficult/hard
कृच्छ्रः:
TypeAdjective
Rootकृच्छ्र
Formप्रथमा-एकवचनम्; विशेषणम् (परग्रामः इति)
पर-ग्रामःanother village / a village elsewhere
पर-ग्रामः:
TypeNoun (compound)
Rootपर + ग्राम
Formप्रथमा-एकवचनम् (कर्ता/विषय)
गन्तुम्to go
गन्तुम्:
TypeVerb (infinitive)
Rootगम्
Formतुमुन् (अव्यय); ‘to go’
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable (quotative)
Rootइति
Formअव्यय (उद्धरण/वाक्यसमाप्ति)
Entities Mentioned
P
pāratālpika offendersV
villagersT
target villageFAQs
Numbers provide cover, intimidation, and confusion, reducing the likelihood of identification while enabling coordinated entry and control.