Sutra 3
Devanagari script
परिमाणीद्रोणयोरर्धपलहीनातिरिक्तमदोषः ॥ कZ_०४.२.०३ ॥
Transliteration
parimāṇīdroṇayor ardhapalahīnātiriktam adoṣaḥ
Translation
પરિમાણી અને દ્રોણ—આ પ્રમાણભૂત માપપાત્રોમાં અર્ધ પલા સુધીની ઘટ-વધ દોષ ગણાતી નથી।
Word by Word
परिमाणीthe standard measure (the measuring unit/standard)
परिमाणी:
TypeNoun
Rootपरि√मा (माने)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विशेष्य (मुख्यपदम्)
द्रोणयोःof/with respect to the two drona-measures
द्रोणयोः:
TypeNoun
Rootद्रोण
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी/सप्तमी द्विवचन; ‘परिमाणी’ इत्यस्य सम्बन्धे (of/with respect to the two dronas)
अर्धपलहीनातिरिक्तम्(an error) involving deficiency or excess up to half a pala
अर्धपलहीनातिरिक्तम्:
TypeAdjective
Rootअर्ध + पल + हीन + अतिरिक्त
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘अदोषः’ इत्यस्य विशेषणम्; अर्थः—‘अर्धपलेन हीनं वा अतिरिक्तं वा’ (within half-pala deficiency/excess)
अदोषःis not a fault / is not an offence
अदोषः:
TypeNoun
Rootदोष (न + दोष)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विधेय (predicate)
Entities Mentioned
P
parimāṇī (standard measure)D
droṇa (capacity measure)P
pala (weight unit)FAQs
To define an enforceable tolerance band that accounts for practical measurement error while reserving punishment for meaningful fraud.