Sutra 9
Devanagari script
क्रीत्वा पण्यमप्रतिगृह्णतो द्वादशपणो दण्डः अन्यत्र दोषोपनिपाताविषह्येभ्यः ॥ कZ_०३.१५.०९ ॥
Transliteration
krītvā paṇyamapratigṛhṇato dvādaśapaṇo daṇḍaḥ anyatra doṣopanipātāviṣahyebhyaḥ
Translation
ખરીદી કર્યા પછી જે વ્યક્તિ માલ સ્વીકારવા/ડિલિવરી લેવા ઇનકાર કરે તેને બાર પણનો દંડ—પરંતુ માલમાં અસહ્ય દોષ દેખાય/મળે તો અપવાદ।
Word by Word
क्रीत्वाhaving bought
क्रीत्वा:
TypeVerb (Gerund/Absolutive)
Rootक्री (क्रीणाति/क्रीणीतॆ) / √क्री
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive); ‘having bought’
पण्यम्a commodity/merchandise
पण्यम्:
TypeNoun
Rootपण्य
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (object of क्रीत्वा)
अप्रतिगृह्णतःof (a person) not accepting/receiving (it)
अप्रतिगृह्णतः:
TypeVerb (Present participle used substantively)
Rootप्रति-√ग्रह् (गृह्णाति)
Formनकार-पूर्वक (negated); लट्-वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (genitive: ‘of one who does not accept/receive back’)
द्वादशपणःtwelve paṇas (as amount)
द्वादशपणः:
TypeNoun (numeral-based measure/amount)
Rootद्वादश + पण
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (qualifying दण्डः: ‘a fine of twelve paṇas’)
दण्डःa fine/penalty
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (predicate/statement of penalty)
अन्यत्रexcept (in cases)
अन्यत्र:
TypeIndeclinable (Adverb/Preposition-like)
Rootअन्यत्र
Formअव्यय; ‘except/otherwise than’
दोषdefect/fault
दोष:
TypeNoun
Rootदोष
Formपुंलिङ्ग; (समासपूर्वपद) ‘fault/defect’
उपनिपातmishap/incident
उपनिपात:
TypeNoun
Rootउपनिपात
Formपुंलिङ्ग; (समासपूर्वपद) ‘occurrence/incident befalling’
अविषह्येभ्यःfrom (cases of) unavoidable circumstances
अविषह्येभ्यः:
TypeAdjective (used substantively)
Rootअविषह्य (a- + √सह्, ‘to endure’)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (contextually ‘causes/events’); बहुवचन; पञ्चमी/षष्ठी (ablative/genitive) — governed by अन्यत्र: ‘except from/in cases of unavoidable (events)’
Entities Mentioned
B
buyerS
sellerS
state/judgeFAQs
To prevent strategic repudiation and stabilize market transactions; only serious defects justify non-acceptance.