Sutra 4
Devanagari script
सुवर्णरजतवज्रमणिमुक्ताप्रवालशङ्खलोहलवणभूमिप्रस्तररसधातवः खनिः ॥ कZ_०२.६.०४ ॥
Transliteration
suvarṇarajatavajramaṇimuktāpravālaśaṅkhalohalavaṇabhūmiprastararasadhātavaḥ khaniḥ
Translation
ખનિ (ખાણો)માંથી આવક—સોનું, ચાંદી, હીરો, મણિ, મોતી, પ્રવાળ, શંખ, ધાતુઓ, મીઠું, માટી/ભૂમિ-ઘટકો, પથ્થર, ખનિજ-સાર, અને અયસ્ક।
Word by Word
सुवर्णgold
सुवर्ण:
TypeNoun
Rootसुवर्ण
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन (समाहार-द्वन्द्व; खनिः इति पदेन सह समन्वयः)
रजतsilver
रजत:
TypeNoun
Rootरजत
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन (समाहार-द्वन्द्व)
वज्रdiamond
वज्र:
TypeNoun
Rootवज्र
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन (समाहार-द्वन्द्व)
मणिgem, jewel
मणि:
TypeNoun
Rootमणि
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन (समाहार-द्वन्द्व; अर्थतः ‘रत्नानि’)
मुक्ताpearl
मुक्ता:
TypeNoun
Rootमुक्ता
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन (समाहार-द्वन्द्व)
प्रवालcoral
प्रवाल:
TypeNoun
Rootप्रवाल
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन (समाहार-द्वन्द्व)
शङ्खconch (shell)
शङ्ख:
TypeNoun
Rootशङ्ख
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन (समाहार-द्वन्द्व)
लोहiron; metal
लोह:
TypeNoun
Rootलोह
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन (समाहार-द्वन्द्व; ‘metal/iron’)
लवणsalt
लवण:
TypeNoun
Rootलवण
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन (समाहार-द्वन्द्व)
भूमिearth, soil
भूमि:
TypeNoun
Rootभूमि
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन (समाहार-द्वन्द्व; ‘earth/soil’)
प्रस्तरstone, rock
प्रस्तर:
TypeNoun
Rootप्रस्तर
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन (समाहार-द्वन्द्व; ‘stone/rock’)
रसessence; mineral extract
रस:
TypeNoun
Rootरस
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन (समाहार-द्वन्द्व; ‘mineral juice/essence’)
धातवःores, minerals
धातवः:
TypeNoun
Rootधातु
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन (धातु-शब्दः; समाहार-द्वन्द्वान्तर्गतः)
खनिःa mine; mining (source)
खनिः:
TypeNoun
Rootखनि
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विधेय (predicate): ‘(एते) खनिः’ = ‘these are mines/mine-products (of a mine)’
Entities Mentioned
M
Mining administrationT
Treasury/strategic storesFAQs
Because the administrative category is ‘extractive sources’—anything obtained from controlled natural deposits or extraction zones that can be taxed, monopolized, or leased.