Sutra 28

Devanagari script

ह्रासं व्ययस्य च प्राज्ञः साधयेच्च विपर्ययम् ॥ कZ_०२.६.२८च्द् ॥

Transliteration

hrāsaṃ vyayasya ca prājñaḥ sādhayecca viparyayam

Translation

અને વિવેકી પ્રશાસકે ખર્ચમાં ઘટાડો કરાવવો જોઈએ તથા તેના વિરુદ્ધને (આવક ઘટવી અને ખર્ચ વધવો) અટકાવવો જોઈએ.

Word by Word

• ह्रासम्: reduction, decrease (of expenditure)
• Type: Noun
• Root: ह्रास
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; कर्मपद (object)

• व्ययस्य: of expenditure; of spending
• Type: Noun
• Root: व्यय
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-एकवचन; सम्बन्ध (genitive)

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चय-अव्यय (coordinative)

• प्राज्ञः: the wise/prudent person
• Type: Noun (adjectival substantive)
• Root: प्राज्ञ
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; कर्तृपद (subject)

• साधयेत्: should accomplish; should bring about
• Type: Verb
• Root: साध्
• Form: लोट् (आज्ञार्थे/विधिलिङ्गसदृश-नियमन); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; एकवचन; विध्यर्थ (should accomplish)

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चय-अव्यय

• विपर्ययम्: the opposite; the reverse (i.e., increase)
• Type: Noun
• Root: विपर्यय
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; कर्मपद (object)

Entities Mentioned

• vyaya
• prājña

More Details

FAQs

What is the 'viparyaya' to be avoided in fiscal administration?

The adverse reversal: expenses rising while income stagnates or falls—eroding surplus and reserves.