Sutra 10
Devanagari script
प्रस्थितागतानां च प्रवासावासकारणमनर्थ्यानां च स्त्रीपुरुषाणां चारप्रचारं च विद्युः ॥ कZ_०२.३५.१० ॥
Transliteration
prasthitāgatānāṃ ca pravāsāvāsakāraṇam anarthyānāṃ ca strīpuruṣāṇāṃ cārapracāraṃ ca vidyuḥ
Translation
તેઓ પ્રસ્થાન અને આગમનનાં કારણો—પ્રવાસ માટે કે વસવાટ માટે—જાણે, તેમજ શંકાસ્પદ/અનર્થ્ય સ્ત્રી-પુરુષો અને ગુપ્તચરોની અવરજવર પણ નજરમાં રાખે.
Word by Word
प्रस्थितागतानाम्of those who have departed and (those who have) arrived
प्रस्थितागतानाम्:
TypeNoun (adjectival participles used substantively)
Rootप्र-स्था (प्रस्थित) + आ-गम् (आगत)
Formषष्ठी-बहुवचनम् (gen. pl.); masculine/neuter by context; compound of two past participles: प्रस्थित (gone forth/departed) + आगत (arrived/returned)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (coordinative)
प्रवासgoing abroad / absence / travel
प्रवास:
TypeNoun
Rootप्र-वास्
Formप्रथमा-एकवचनम् (nom. sg.); masculine
आवासdwelling / lodging / residence
आवास:
TypeNoun
Rootआ-वास्
Formप्रथमा-एकवचनम् (nom. sg.); masculine
कारणम्cause / reason
कारणम्:
TypeNoun
Rootकृ (→ कारण)
Formप्रथमा-एकवचनम् (nom. sg.); neuter
अनर्थ्यानाम्of undesirable / unworthy (persons)
अनर्थ्यानाम्:
TypeNoun/Adjective (used substantively)
Rootअनर्थ्य
Formषष्ठी-बहुवचनम् (gen. pl.); masculine/neuter by context; ‘unworthy/suspect/undesirable’ persons
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
स्त्रीwomen
स्त्री:
TypeNoun
Rootस्त्री
Formषष्ठी-बहुवचन-समासार्थे (in coordination with पुरुषाणाम्); here understood as part of a gen. pl. pair ‘of women and men’
पुरुषाणाम्of men
पुरुषाणाम्:
TypeNoun
Rootपुरुष
Formषष्ठी-बहुवचनम् (gen. pl.); masculine; with स्त्री (women) as a coordinated pair
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
चारspy / agent
चार:
TypeNoun
Rootचर् (→ चार)
Formद्वितीया-एकवचनम् (acc. sg.) in compound with प्रचारम्; masculine
प्रचारम्movement / activity / circulation
प्रचारम्:
TypeNoun
Rootप्र-चर् (→ प्रचार)
Formद्वितीया-एकवचनम् (acc. sg.); masculine; with चार = ‘movement/operations of spies’
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
विद्युःthey should know / ascertain
विद्युः:
TypeVerb
Rootविद्
Formलोट्/विधिलिङ्-प्रयोगार्थे (injunctive/optative sense) परस्मैपदम्; 3rd person plural; ‘they should know/ascertain’ (context: officials/agents)
Entities Mentioned
S
spies (cāra)S
suspicious persons (anarthya)M
migrants/travellersFAQs
It helps detect evasion (tax/forced service), infiltration, and criminal flight, while also regulating settlement and labour availability.