Sutra 14
Devanagari script
द्वात्रिंशदङ्गुलं मुखमुत्तमाश्वस्य पञ्चमुखान्यायामो विंशत्यङ्गुला जङ्घा चतुर्जङ्घ उत्सेधः ॥ कZ_०२.३०.१४ ॥
Transliteration
dvātriṃśad-aṅgulaṃ mukham uttamāśvasya pañca-mukhāni āyāmo viṃśaty-aṅgulā jaṅghā catur-jaṅgha utsedhaḥ
Translation
ઉત્તમ શ્રેણીના ઘોડા માટે: મુખ (માથાની લંબાઈ) 32 અંગુલ; દેહની લંબાઈ પાંચ ‘મુખ’; જાંઘા (નીચલો પગ) 20 અંગુલ; અને ઊંચાઈ ચાર જાંઘા.
Word by Word
द्वात्रिंशत्thirty-two
द्वात्रिंशत्:
TypeNoun
Rootद्वा-त्रिंशत् (संख्याशब्द)
Formसंख्यावाचक-विशेषणम्; प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (अव्ययवत् संख्याशब्दः), अङ्गुलम् इत्यस्य विशेषणम्
अङ्गुलम्aṅgula (finger-breadth unit)
अङ्गुलम्:
TypeNoun
Rootअङ्गुल
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; परिमाण-एकक (measure)
मुखम्mouth / muzzle
मुखम्:
TypeNoun
Rootमुख
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; विषयः—अश्वस्य मुख-परिमाणम्
उत्तमाश्वस्यof a superior (best-quality) horse
उत्तमाश्वस्य:
TypeNoun
Rootउत्तम + अश्व
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचनम्; ‘उत्तमः अश्वः’ इति—श्रेष्ठ-जातीय अश्वस्य
पञ्चfive
पञ्च:
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्याशब्द)
Formसंख्यावाचक-विशेषणम्; (अव्ययवत्) मुखानि इत्यस्य विशेषणम्
मुखानिmouth-lengths (as a unit)
मुखानि:
TypeNoun
Rootमुख
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्; परिमाण-निर्देशे ‘पञ्च मुखानि’ = five ‘mouth-lengths’ (a measure)
आयामःlength / longitudinal measure
आयामः:
TypeNoun
Rootआयाम
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचनम्; ‘length/extent’ (subject)
विंशतिtwenty
विंशति:
TypeNoun
Rootविंशति (संख्याशब्द)
Formसंख्यावाचक-विशेषणम्; (अव्ययवत्) अङ्गुला इत्यस्य विशेषणम्
अङ्गुलाःaṅgulas (finger-breadths)
अङ्गुलाः:
TypeNoun
Rootअङ्गुल
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा बहुवचनम्; परिमाण-निर्देशः—‘twenty aṅgulas’
जङ्घाshank / lower leg
जङ्घा:
TypeNoun
Rootजङ्घा
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचनम्; horse’s shank/leg segment
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
चतुर्-जङ्घःfour-legged (one)
चतुर्-जङ्घः:
TypeNoun
Rootचतुर् + जङ्घ
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचनम्; ‘चतस्रो जङ्घा यस्य सः’—(अश्वः) four-shanked/with four legs
उत्सेधःheight / elevation
उत्सेधः:
TypeNoun
Rootउत्सेध
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचनम्; ‘height/elevation’ (measure)
Entities Mentioned
H
horse (aśva)A
aṅgula (unit of measure)FAQs
They operationalize procurement audits: inspectors can accept/reject horses objectively and reduce collusion, bribery, and inflated valuation.