Sutra 19
Devanagari script
असत्युदये भाण्डनिर्वहणेन पण्यप्रतिपण्यानयनेन वा लाभं पश्येत् ॥ कZ_०२.१६.१९ ॥
Transliteration
asatyudaye bhāṇḍanirvahaṇena paṇyapratipaṇyānayanena vā lābhaṃ paśyet
Translation
અપેક્ષિત આવક સાચી ન ઠરે (મળે નહીં) તો, માલને અન્યત્ર ખસેડીને અથવા વિકલ્પ પণ্য અને પ્રતિપণ্য મંગાવીને નફો જોવો।
Word by Word
असत्युदयेwhen a false (illicit) gain arises
असत्युदये:
TypeNoun
Rootअसत्य-उदय
Formसप्तमी एकवचन (असत्य-उदयः) — ‘असत्यस्य उदये’ इति; पुंलिङ्ग
भाण्डनिर्वहणेनby disposing/handling the goods (delivery/transport/clearance)
भाण्डनिर्वहणेन:
TypeNoun
Rootभाण्ड-निर्वहण
Formतृतीया एकवचन; नपुंसकलिङ्ग (निर्वहणम्)
पण्यप्रतिपण्यानयनेनor by bringing in merchandise and counter-merchandise (return goods)
पण्यप्रतिपण्यानयनेन:
TypeNoun
Rootपण्य-प्रतिपण्य-आनयन
Formतृतीया एकवचन; नपुंसकलिङ्ग (आनयनम्); ‘पण्य’ तथा ‘प्रतिपण्य’ (दोनों) के आनयन का साधन
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
लाभम्profit/gain
लाभम्:
TypeNoun
Rootलाभ
Formद्वितीया एकवचन; पुंलिङ्ग
पश्येत्should observe/recognize (should consider)
पश्येत्:
TypeVerb
Root√पश् (दृश्)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
Entities Mentioned
S
state trade agent/merchant (implied)C
cargo (bhāṇḍa)FAQs
Projected profits can be wrong due to price shifts, toll changes, or insecurity; policy must include adaptive options.
(1) Divert/relocate the cargo to a better market; (2) switch the trade basket by sourcing different goods/return goods.