Sutra 24
Devanagari script
हेममणिमुक्तान्तरोऽपवर्तकः ॥ कZ_०२.११.२४ ॥
Transliteration
hemamaṇimuktāntaro 'pavartakaḥ
Translation
સોનું, મણિ અને મોતીને એક પછી એક અંતરાલ સાથે ગોઠવી બનાવેલ હારને ‘અપવર્તક’ કહે છે.
Word by Word
हेमgold
हेम:
TypeNoun
Rootहेमन्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
मणिgem, precious stone
मणि:
TypeNoun
Rootमणि
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
मुक्ताpearl
मुक्ता:
TypeNoun
Rootमुक्ता
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
अन्तरःhaving admixture; adulterating (with something inside)
अन्तरः:
TypeNoun (used adjectivally)
Rootअन्तर
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (समासाङ्ग); अर्थः ‘अन्तरं यस्य/अन्तरं करोति’ = adulterating/with admixture
अपवर्तकःadulterator; debaser; one who fraudulently mixes/substitutes
अपवर्तकः:
TypeNoun (agent noun)
Rootअपवर्तक
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; कर्तरि (agent)
Entities Mentioned
H
hema (gold)M
maṇi (gems)M
muktā (pearls)A
apavartaka (ornament type)FAQs
It defines the pattern; inspectors can verify whether cheaper materials were substituted or spacing manipulated to reduce precious content.
Workshop issue registers, treasury inventories, and market declarations can describe items precisely without lengthy descriptions.