Sutra 26
Devanagari script
शौचसामर्थ्यापदेशेन व्यसनाभ्युदयावेक्षणेन वा प्रतिपूजनमिति दानम् ॥ कZ_०९.५.२६ ॥
Transliteration
śaucasāmarthyāpadeśena vyasanābhyudayāvekṣaṇena vā pratipūjanam iti dānam
Translation
‘દાન’ (પ્રલોભન/પ્રેરણા) એટલે પ્રતિદાન/પ્રતિઉપહાર આપી કોઈને પોતાના પક્ષમાં કરવું—પોતાની શુચિતા અને સામર્થ્યનું ઉલ્લેખ કરીને, અથવા તેમની આપત્તિ અને ઉન્નતિની શક્યતા નિરીક્ષીને (તેનો લાભ લઈને)।
Word by Word
शौचpurity, cleanliness (esp. ritual/physical purity)
शौच:
TypeNoun
Rootशुच्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
सामर्थ्यcapacity, ability, competence
सामर्थ्य:
TypeNoun
Rootसमर्थ
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
अपदेशेनby (the) pretext/plea (of)
अपदेशेन:
TypeNoun
Rootअपदिश्
Formपुंलिङ्ग; तृतीया एकवचन; करण/हेतु-अर्थे
व्यसनmisfortune, distress, calamity
व्यसन:
TypeNoun
Rootव्यस्/व्यसन
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
अभ्युदयprosperity, rise, success
अभ्युदय:
TypeNoun
Rootअभि-उद्-इ
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
अवेक्षणेनby observing/considering, by inspection
अवेक्षणेन:
TypeNoun
Rootअव-ईक्ष्
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया एकवचन; करण/हेतु-अर्थे
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
प्रतिपूजनम्reciprocal honoring; return of respect/hospitality
प्रतिपूजनम्:
TypeNoun
Rootप्रति-पूज्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
इतिthus; so (as defined)
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formइत्यर्थे अव्यय; उद्धरण/परिभाषा-समाप्ति सूचक
दानम्a gift; giving (donation)
दानम्:
TypeNoun
Rootदा
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
Entities Mentioned
T
targets of inducement (officials/actors)K
king (implied)FAQs
Dāna is reciprocal honoring through gifts/benefits, guided either by projecting one’s probity and capacity or by strategically reading the target’s vulnerabilities and ambitions.
It is intelligence-led persuasion: map a person’s pressures and aspirations to tailor inducements that reliably shift their loyalty or cooperation.