Sutra 22
Devanagari script
प्रतिजपितुर्वा दूतदण्डाननुप्रविष्टास्तीक्ष्णाः शस्त्ररसादिभिरेषां छिद्रेषु प्रहरेयुः ॥ कZ_०९.५.२२ ॥
Transliteration
pratijapitur vā dūtadaṇḍān anupraviṣṭās tīkṣṇāḥ śastrarasādibhiḥ eṣāṃ chidreṣu prahareyuḥ
Translation
અથવા, પ્રતિજપિતુના દૂત અને દળ સાથે અંદર ઘૂસી ગયેલા તીક્ષ્ણ (ગુપ્ત) કાર્યકરો શસ્ત્ર, વિષ, રસ વગેરે વડે તેમના છિદ્રો/દુર્બળતાઓ પર પ્રહાર કરે।
Word by Word
प्रतिजपितुःof the one who has been instructed to mutter/recite (a formula)
प्रतिजपितुः:
TypeNoun (verbal derivative)
Rootजप् (प्रति-√जप्)
Formषष्ठी-एकवचन; कृदन्त-प्रातिपदिक (तुमुन्/तृच्-आधारित agentive sense: ‘one who mutters/recites’); पुंलिङ्ग
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्यय
दूतदण्डान्messengers’ staffs/rods (insignia-staves)
दूतदण्डान्:
TypeNoun
Rootदूत + दण्ड
Formद्वितीया-बहुवचन; पुंलिङ्ग
अनुप्रविष्टाःhaving entered (in), having gained entry
अनुप्रविष्टाः:
TypeVerb (past passive participle used adjectivally)
Rootप्र-√विश् (anu- + pra-)
Formकृदन्त (क्त); प्रथमा-बहुवचन; पुंलिङ्ग; ‘having entered/followed in’
तीक्ष्णाःsharp/ruthless (agents)
तीक्ष्णाः:
TypeAdjective
Rootतीक्ष्ण
Formप्रथमा-बहुवचन; पुंलिङ्ग; विशेषणम् (अनुप्रविष्टाः इत्यस्य)
शस्त्रwith weapons
शस्त्र:
TypeNoun
Rootशस्त्र
Formतृतीया-बहुवचन (समुच्चय-समासे पूर्वपद); नपुंसकलिङ्ग
रसwith juices/extracts (incl. poisonous liquids)
रस:
TypeNoun
Rootरस
Formतृतीया-बहुवचन (समुच्चय-समासे); पुंलिङ्ग
आदिभिःand the like; etc.
आदिभिः:
TypeNoun (indeclinable-like in sense, but declined)
Rootआदि
Formतृतीया-बहुवचन; पुंलिङ्ग; ‘and the like’ (समाहार/अन्यसमुच्चयार्थ)
एषाम्of these (persons)
एषाम्:
TypePronoun
Rootइदम् (एतद्)
Formषष्ठी-बहुवचन; सर्वनाम
छिद्रेषुin (their) weak points/openings
छिद्रेषु:
TypeNoun
Rootछिद्र
Formसप्तमी-बहुवचन; नपुंसकलिङ्ग
प्रहरेयुःthey should strike/attack
प्रहरेयुः:
TypeVerb
Rootप्र-√हृ (प्रहरति)
Formलिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपद; प्रथमपुरुष-बहुवचन
Entities Mentioned
P
pratijapituḥ (counter-instigator)D
dūta (envoy)T
tīkṣṇa (covert operative)FAQs
Any exploitable weakness—procedural gaps, personal vices, security lapses, divided loyalties—where limited force yields decisive effect.
By embedding covert specialists within or alongside diplomatic/agent channels (dūtas and their escorts) to reach targets with plausible access.