Sutra 1
Devanagari script
संध्यादीनामयथोद्देशावस्थापनमपनयः ॥ कZ_०९.५.०१ ॥
Transliteration
saṃdhyādīnām ayathoddeśāvasthāpanam apanayaḥ.
Translation
સંધ્યા-પ્રહર વગેરે (નિયત ફરજો/તૈનાતી)નું ખોટું સ્થાન-નિર્ધારણ અને અયોગ્ય રીતે ગોઠવણ/તૈનાતી કરવી એ ‘અપનય’ (અવનતિ/અવ્યવસ્થા) છે.
Word by Word
संध्यादीनाम्of treaties and the like (i.e., peace measures etc.)
संध्यादीनाम्:
TypeNoun
Rootसंध्या (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-बहुवचनम्; स्त्रीलिङ्ग; ‘संध्या’ + ‘आदि’ (आदिशब्देन समाहारः)
अयथोद्देशincorrect specification/statement (not as it should be stated)
अयथोद्देश:
TypeNoun (compound used adjectivally)
Rootयथा + उद्देश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचनम् (समासपदं); ‘अ-’ नञ् + ‘यथा’ (यथावत्) + ‘उद्देश’ (निर्देश/वर्णन)
अवस्थापनम्establishing/setting up (arranging)
अवस्थापनम्:
TypeVerbal noun (action noun)
Rootस्था (√स्था)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचनम्; धातु √स्था + णिच् (स्थापय-) + ल्युट् (अवस्थापनम्)
अपनयःremoval; elimination (rectification)
अपनयः:
TypeNoun (action/result)
Rootनी (√नी)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचनम्; उपसर्ग ‘अप’ + √नी; भाव/क्रियाफलवाचक संज्ञा
Entities Mentioned
W
watches/shifts (saṃdhyā-ādi)FAQs
Kautilya treats organizational failure as a systems problem: wrong postings, wrong timing, and broken routines create openings for crime, infiltration, and administrative breakdown.