तत्रारण्यो ग्राम्यः पर्वत औदको भौमः समो विषम इति विशेषाः ॥ कZ_०९.१.१९ ॥
tatrāraṇyo grāmyaḥ parvata audako bhaumaḥ samo viṣama iti viśeṣāḥ
ત્યાં દેશના ભેદો છે—અરણ્ય, ગ્રામ્ય/ખેતીવાળો, પર્વતીય; જળસમૃદ્ધ (ઔદક), ભૂમિઆધારિત (ભૌમ); સમ અને વિષમ.
Different terrains require different policies for taxation, policing, fortification, transport, settlement, and resource extraction.
Forests tend to need frontier security, controlled extraction, and management of tribes/forest communities; settled zones prioritize revenue assessment, irrigation, and law-and-order in dense populations.