Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

साम्ब-हरणम्, बलदेवस्य रोषः, हस्तिनापुर-आकर्षणम्

इत्य् उक्त्वा कुरवः सर्वे न मुञ्चामो हरेः सुतम् कृतैकनिश्चयास् तूर्णं विविशुर् गजसाह्वयम्

ity uktvā kuravaḥ sarve na muñcāmo hareḥ sutam kṛtaikaniścayās tūrṇaṃ viviśur gajasāhvayam

Ayant ainsi parlé, tous les Kurus, fermes dans une résolution unique, déclarèrent : « Nous ne relâcherons pas le fils de Hari », puis, en hâte, ils entrèrent dans Gajasāhvaya (Hastināpura).

इतिthus
इति:
Discourse marker
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-निपात (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु) + क्त्वा (अव्यय-कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
कुरवःthe Kurus
कुरवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Modifier (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (कुरवः)
not
:
Modifier (Particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
मुञ्चामःwe release/let go
मुञ्चामः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
हरेःof Hari (Vishnu/Krishna)
हरेः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
सुतम्son
सुतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कृतैकनिश्चयाःhaving made a single firm resolve
कृतैकनिश्चयाः:
Modifier (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootकृत + एक + निश्चय (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषार्थे—‘कृतः एकः निश्चयः येषाम्’ (बहुव्रीह्यर्थप्रवण)
तूर्णम्quickly
तूर्णम्:
Modifier (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम् (अव्यय/प्रातिपदिक-नपुंसक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
विविशुःentered
विविशुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-विश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
गजसाह्वयम्Gajasāhvaya (Hastināpura)
गजसाह्वयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगज + साह्वय (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी/कर्मधारय-तत्पुरुष—‘गजः साह्वयः यस्य तत्’ (नगरनाम)

Sage Parāśara (narrating to Maitreya)

H
Hari (Vishnu)
K
Kurus
H
Hastināpura (Gajasāhvaya)

FAQs

Gajasāhvaya is Hastināpura, presented as the Kuru political seat; its mention anchors the genealogy in a concrete royal capital central to later Itihāsa traditions.

Parāśara highlights their ekaniścaya—single-minded determination—showing how collective royal will drives the unfolding of dynastic events and conflicts.

Even in genealogical history, the Purana frames identity through relationship to Hari, subtly reaffirming Vishnu’s supreme sovereignty as the ground behind worldly lineage and power.