Verse 1
Yagyavalkya
अथ जनको ह वैदेहो याज्ञवल्क्यमुपसमेत्योवाच—भगवन् संन्यासमनुब्रूहीति। कथं संन्यासलक्षणम्? स होवाच याज्ञवल्क्यः—ब्रह्मचर्यं समाप्य गृही भवेत्। गृहाद्वनी भूत्वा प्रव्रजेत्। यदि वेतरथा ब्रह्मचर्यादेव प्रव्रजेद् गृहाद्वा वनाद्वा। अथ पुनर्व्रती वाव्रती वा स्नातको वाऽस्नातको वा उत्सन्नाग्निरनग्निको वा यदहरेव विरजेत्तदहरेव प्रव्रजेत्॥१॥
अथ । जनकः । ह । वैदेहः । याज्ञवल्क्यम् । उपसमेत्य । उवाच । भगवन् । संन्यासम् । अनुब्रूहि । इति । कथम् । संन्यास-लक्षणम् । सः । ह । उवाच । याज्ञवल्क्यः । ब्रह्मचर्यम् । समाप्य । गृही । भवेत् । गृहात् । वनी । भूत्वा । प्रव्रजेत् । यदि । वा । इतरथा । ब्रह्मचर्यात् । एव । प्रव्रजेत् । गृहात् । वा । वनात् । वा । अथ । पुनः । व्रती । वा । अव्रती । वा । स्नातकः । वा । अस्नातकः । वा । उत्सन्न-अग्निः । अनग्निकः । वा । यत् । अहः । एव । विरजेत् । तत् । अहः । एव । प्रव्रजेत् ॥१॥
atha janako ha vaideho yājñavalkyam upasametyovāca—bhagavan saṃnyāsam anubrūhīti. kathaṃ saṃnyāsa-lakṣaṇam? sa hovāca yājñavalkyaḥ—brahmacaryaṃ samāpya gṛhī bhavet. gṛhād vanī bhūtvā pravrajet. yadi va itarathā brahmacaryād eva pravrajed gṛhād vā vanād vā. atha punar vratī vā vratī vā snātako vā’snātako vā utsannāgnir anagniko vā yad ahareva virajet tad ahareva pravrajet.||1||
Alors Janaka, roi de Videha, s’approcha de Yājñavalkya et dit : « Vénérable, enseigne-moi le saṃnyāsa, la renonciation. Quel en est le signe caractéristique ? » Yājñavalkya répondit : « Après avoir achevé le brahmacarya, on peut devenir maître de maison. De l’état de maître de maison, devenu habitant de la forêt, on doit partir comme renonçant. Ou bien, autrement, on peut partir directement depuis le brahmacarya, ou depuis la vie de maison, ou depuis la vie forestière. De plus, qu’on observe des vœux ou non, qu’on ait accompli le bain de fin d’étude (snātaka) ou non, que les feux sacrés aient été interrompus ou qu’on n’en entretienne aucun : le jour même où naît le détachement, ce jour-là même on doit partir. »
Now Janaka, the king of Videha, approached Yājñavalkya and said: “Venerable sir, teach me renunciation (saṃnyāsa). What is the defining mark of renunciation?” Yājñavalkya replied: “Having completed studentship (brahmacarya), one may become a householder. From the householder-state, having become a forest-dweller, one should go forth as a renunciant. Or else, alternatively, one may go forth directly from studentship, or from the householder-state, or from the forest-dweller-state. Moreover, whether one is observant of vows or not, whether one has performed the graduation bath (snātaka) or not, whether one’s sacred fires have been discontinued or whether one maintains no fires—on whatever day one becomes dispassionate, on that very day one should go forth.