Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

सीतावियोगे रामविलापः

Rāma’s Lament in Separation from Sītā

निवृत्तवनवासश्च जनकं मिथिलाधिपम्।।3.62.13।।कुशलं परिपृच्छन्तं कथं शक्ष्ये निरीक्षितुम्।

nivṛtta-vanavāsaś ca janakaṃ mithilādhipam | kuśalaṃ paripṛcchantaṃ kathaṃ śakṣye nirīkṣitum || 3.62.13 ||

Lorsque mon exil dans la forêt sera achevé, comment pourrai-je soutenir le regard de Janaka, seigneur de Mithilā, lorsqu’il demandera de ses nouvelles et de son bien-être ?

निवृत्तवनवासः(I) having completed forest-exile
निवृत्तवनवासः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिवृत्त-वनवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुषः (कर्मधारय/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ) ‘निवृत्तः वनवासः यस्य’ = ‘whose forest-dwelling is completed’ (speaker implied)
and
:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
जनकम्Janaka
जनकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजनक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
मिथिलाधिपम्lord of Mithilā
मिथिलाधिपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमिथिला-अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः) ‘मिथिलायाः अधिपः’
कुशलम्welfare
कुशलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुशल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘परिपृच्छन्तम्’ इत्यस्य कर्म
परिपृच्छन्तम्inquiring (about)
परिपृच्छन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपरि-प्रच्छ् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘जनकम्’ इत्यस्य विशेषणम् (‘inquiring’)
कथम्how
कथम्:
Sambandha (प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक
शक्ष्येshall be able
शक्ष्ये:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootशक् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्काल), उत्तमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
निरीक्षितुम्to face/see
निरीक्षितुम्:
Prayojana (प्रयोजन/अनन्तरक्रिया)
TypeVerb
Rootनि-ईक्ष् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (infinitive); ‘to look at/face’; ‘शक्ष्ये’ इत्यस्य पूरकः

If the king of Videha sees me without her, he will surely be distressed and will fall into a swoon for the love of his daughter.

R
Rāma
S
Sītā
J
Janaka
M
Mithilā

FAQs

Truthfulness and accountability to elders: Rāma anticipates the obligation to answer Janaka honestly, and that truth would expose his failure to protect Sītā.

Rāma imagines returning after exile and being questioned by Sītā’s father about her well-being.

Integrity—Rāma cannot hide behind status; he feels answerable to family bonds and moral scrutiny.