Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

The Greatness of Puruṣottama

Aṣṭākṣarī Maṇḍala-Pūjā and Nyāsa

एवं मंडलमालिख्य पूजयेत्तत्र मोहिनि । अष्टाक्षरविधानेन नारायणमजं विभुम् ॥ ३ ॥

evaṃ maṃḍalamālikhya pūjayettatra mohini | aṣṭākṣaravidhānena nārāyaṇamajaṃ vibhum || 3 ||

Ainsi, après avoir tracé le maṇḍala rituel, ô Mohinī, qu’on y vénère Nārāyaṇa — l’Inengendré, le Seigneur qui pénètre tout — selon le rite du mantra aux huit syllabes (aṣṭākṣara).

एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)
मण्डलम्a circle/mandala
मण्डलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
आलिख्यhaving drawn
आलिख्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + लिख् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having drawn’
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
मोहिनिO Mohinī
मोहिनि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमोहिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
अष्टाक्षर-विधानेनby the eight-syllable method/rite
अष्टाक्षर-विधानेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअष्ट (संख्या-प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक) + विधान (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास, नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
नारायणम्Nārāyaṇa
नारायणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनारायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
अजम्unborn
अजम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
विभुम्all-pervading, mighty
विभुम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

Narada

Vrata: none

Rasa: {"primary_rasa":"bhakti","secondary_rasa":"shanta","emotional_journey":"From completed maṇḍala to focused worship of Nārāyaṇa through mantra-vidhi—calm concentration ripening into devotion."}

N
Narayana
V
Vishnu
M
Mohini

FAQs

It teaches that worship becomes focused and sanctified when performed within a consecrated maṇḍala and centered on Nārāyaṇa as the unborn, all-pervading Reality, approached through mantra and proper procedure.

Bhakti here is expressed as disciplined devotion—drawing the maṇḍala, then offering worship to Nārāyaṇa with the aṣṭākṣara mantra—showing love for Vishnu guided by scriptural method (vidhi).

It highlights ritual procedure and mantra-application (prayoga/vidhi): preparing a maṇḍala and performing mantra-based pūjā with the aṣṭākṣara, reflecting applied knowledge akin to Kalpa (ritual discipline).