Kārtika-Māhātmya
The Greatness of Kārtika
इदं मया धर्मरहस्ययुक्तं विरंचये श्रीपतिना यथोक्तम् । प्रकाशितं तुभ्यमनन्यवाच्यं फलप्रदं माधवतुष्टिहेतुम् ॥ ८६ ॥
idaṃ mayā dharmarahasyayuktaṃ viraṃcaye śrīpatinā yathoktam | prakāśitaṃ tubhyamananyavācyaṃ phalapradaṃ mādhavatuṣṭihetum || 86 ||
Ô Viraṅca (Brahmā), je t’ai révélé—exactement comme l’a énoncé Śrīpati (Viṣṇu)—cet enseignement porteur du secret essentiel du dharma. Il ne doit pas être dit à n’importe qui ; il confère des fruits et cause la satisfaction de Mādhava.
A sage/narrator addressing Viraṅca (Brahmā), conveying Vishnu’s instruction (Śrīpati-yathoktam).
Vrata: none
Primary Rasa: bhakti
Secondary Rasa: shanta
It frames the teaching as a dharma-rahasya (inner secret of dharma) received from Viṣṇu and emphasizes that its proper transmission and practice yields spiritual fruit and directly pleases Mādhava.
By stating that the teaching is “Mādhava-tuṣṭi-hetu,” it defines dharma’s highest success as what satisfies Viṣṇu—i.e., devotion expressed through faithful adherence to Viṣṇu-sanctioned instruction.
The verse highlights the discipline of authorized transmission (upadeśa-paramparā) and confidentiality of esoteric dharma (rahasya); it is more about right teaching-method and eligibility than a specific Vedāṅga like Vyākaraṇa or Jyotiṣa.