Adhyaya 49 — Primordial Human Creation, the Rise of Desire, and the Origins of Settlements, Measures, and Agriculture
प्राकारपरिखाहीनां पुरं खर्वटमुच्यते ।
शाखानगरकञ्चान्यन्मन्त्रिसामन्तभुक्तिमत् ॥
prākāra-parikhā-hīnāṃ puraṃ kharvaṭam ucyate | śākhānagarakaṃ cānyan mantri-sāmanta-bhuktimat ||
«Un établissement sans mur ni fossé est appelé kharvaṭa. Un autre type est la śākhānagaraka (ville-ramification), tenue et administrée sous l’autorité des ministres et des chefs feudataires (sāmanta).»
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
Security features define civic status, and delegated governance (ministers, sāmantas) is acknowledged as a practical instrument—implying accountability structures in dharmic polity.
Sthiti: preservation and administration of society through clear civic categories and governance mechanisms.
A ‘town without defenses’ can allegorize a life without ethical boundaries; ‘branch-towns under ministers’ can symbolize faculties (mantri) governing subsidiary tendencies under a higher sovereignty (dharma).