Previous Verse
Next Verse

Shloka 40

Udyoga-parva Adhyāya 28: Dharmādharmalakṣaṇa in Āpad

Crisis-Discernment of Right and Wrong

कार्पण्यादेव सहितास्तत्र भूपा नाशवनुवन्‌ प्रतिवक्तुं सभायाम्‌ | एक: क्षत्ता धर्म्यमर्थ ब्रुवाणो धर्मबुद्धा प्रत्युवाचाल्पबुद्धिम्‌,उस समय सभामें बहुत-से भूपाल एकत्रित थे, परंतु अपनी कायरताके कारण वे उस अन्यायका प्रतिवाद न कर सके। एकमात्र विदुरजीने अपना धर्म समझकर मन्दबुद्धि दुर्योधनसे धर्मानुकूल वचन कहकर उसके अन्यायका विरोध किया

kārpaṇyād eva sahitās tatra bhūpā nāśvanuvan prativaktuṁ sabhāyām | ekaḥ kṣattā dharmyam arthaṁ bruvāṇo dharmabuddhā pratyuvācālpabuddhim ||

Dans cette assemblée royale, bien des rois étaient réunis ; mais, par pure lâcheté, ils n’osèrent élever la voix pour protester contre l’injustice. Seul Vidura, le ministre sage, comprenant ce qu’exigeait le dharma, adressa à l’esprit obtus de Duryodhana des paroles conformes au devoir et s’opposa à sa faute.

कार्पण्यात्from cowardice/mean-spiritedness
कार्पण्यात्:
Apadana
TypeNoun
Rootकार्पण्य
FormNeuter, Ablative, Singular
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
सहिताःassembled/together
सहिताः:
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
भूपाःkings
भूपाः:
Karta
TypeNoun
Rootभूप
FormMasculine, Nominative, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
अशक्नुवन्were not able
अशक्नुवन्:
TypeVerb
Rootशक्
FormImperfect, Third, Plural, Parasmaipada
प्रतिवक्तुम्to reply/answer back
प्रतिवक्तुम्:
TypeVerb
Rootप्रति-वच्
FormTumun (infinitive)
सभायाम्in the assembly
सभायाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसभा
FormFeminine, Locative, Singular
एकःone/alone
एकः:
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षत्ताthe chamberlain (Vidura)
क्षत्ता:
Karta
TypeNoun
Rootक्षत्तृ
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्म्यम्righteous/proper
धर्म्यम्:
TypeAdjective
Rootधर्म्य
FormNeuter, Accusative, Singular
अर्थम्meaning/purport
अर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
ब्रुवाणःspeaking/saying
ब्रुवाणः:
TypeVerb
Rootब्रू
FormShatr (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
धर्मबुद्धःone whose understanding is dharma
धर्मबुद्धः:
TypeAdjective
Rootधर्मबुद्धि
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रत्युवाचreplied/answered
प्रत्युवाच:
TypeVerb
Rootप्रति-उप-वच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
अल्पबुद्धिम्the dull-witted one
अल्पबुद्धिम्:
Karma
TypeNoun
Rootअल्पबुद्धि
FormMasculine, Accusative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyudeva
B
bhūpāḥ (assembled kings)
S
sabhā (royal assembly)
V
Vidura (kṣattā)
D
Duryodhana