Previous Verse
Next Verse

Shloka 49

भीष्मस्य सेनापत्यप्रतिज्ञा तथा रथसंख्यावर्णनम् | Bhishma Accepts Command and Enumerates Kaurava Strength

तवैव दोषाद्‌ दुर्बुद्धे सर्वमेतत्‌ त्वनावृतम्‌ । स गच्छ मा चिरं तात उलूक यदि मन्यसे,इह वा तिष्ठ भद्रं ते वयं हि तव बान्धवा: । 'किंतु दुर्बुद्धे! यह सब कुछ तेरे ही दोषसे प्राप्त हुआ है। तात उलूक! तेरी इच्छा हो, तो शीघ्र चला जा। अथवा तेरा कल्याण हो, तू यहीं रह; क्योंकि हम भी तेरे भाई-बन्धु ही हैं!

tavaiva doṣād durbuddhe sarvam etat tvanāvṛtam | sa gaccha mā ciraṃ tāta ulūka yadi manyase, iha vā tiṣṭha bhadraṃ te vayaṃ hi tava bāndhavāḥ |

Sañjaya dit : «Ô esprit insensé, tout cela n’est advenu que par ta seule faute, et désormais tout est mis au jour, sans aucun voile. Va donc, cher Ulūka—ne tarde pas—si tu juges cela préférable. Ou bien demeure ici ; que le bien t’advienne, car nous aussi sommes de tes parents.»

तवof you/your
तव:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, षष्ठी, एकवचन
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
दोषात्from (your) fault; due to fault
दोषात्:
अपादान
TypeNoun
Rootदोष
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
दुर्बुद्धेO evil-minded one
दुर्बुद्धे:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदुर्बुद्धि
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
सर्वम्all (this)
सर्वम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसर्व
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
एतत्this
एतत्:
कर्म
TypePronoun
Rootएतद्
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
करण
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, तृतीया, एकवचन
अनावृतम्uncovered/revealed
अनावृतम्:
TypeAdjective
Rootअनावृत
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सःhe/that (you)
सः:
कर्ता
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गच्छgo
गच्छ:
TypeVerb
Rootगम्
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यम, एकवचन
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
चिरम्for long; long (time)
चिरम्:
TypeIndeclinable
Rootचिर
तातO dear/son
तात:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootतात
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
उलूकO Ulūka
उलूक:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootउलूक
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
मन्यसेyou think/consider
मन्यसे:
TypeVerb
Rootमन् (मन्यते)
Formलट् (वर्तमान), मध्यम, एकवचन
इहhere
इह:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootइह
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
तिष्ठstay/stand
तिष्ठ:
TypeVerb
Rootस्था
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यम, एकवचन
भद्रम्welfare/good
भद्रम्:
TypeNoun
Rootभद्र
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तेto you/for you
ते:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, चतुर्थी/षष्ठी, एकवचन
वयम्we
वयम्:
कर्ता
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, प्रथमा, बहुवचन
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
तवyour/of you
तव:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, षष्ठी, एकवचन
बान्धवाःkinsmen/relatives
बान्धवाः:
कर्ता
TypeNoun
Rootबान्धव
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

संजय उवाच

S
Sañjaya
U
Ulūka