Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

Kośārtha-Rājadharma: Ethical Revenue Collection and Social Regulation (कोशार्थ-राजधर्मः)

आपशद्येव तु याचन्ते येषां नास्ति परिग्रह: । दातव्यं धर्मतस्तेभ्यस्त्वनुक्रोशाद्‌ भयान्न तु,जिन लोगोंके पास कुछ भी संग्रह नहीं है, वे यदि आपत्तिके समय ही याचना करें तो उन्हें धर्म समझकर और दया करके ही देना चाहिये, किसी भय या दबावमें पड़कर नहीं

āpadyeva tu yācante yeṣāṃ nāsti parigrahaḥ | dātavyaṃ dharmatas tebhyaḥ tv anukrośād bhayān na tu ||

Bhīṣma dit : Ceux qui ne possèdent ni réserves ni biens ne mendient que lorsque le malheur survient. À de telles personnes, il faut donner par devoir de dharma, mû par la compassion—jamais par peur ni sous la contrainte.

आपत्सुin calamities / in times of distress
आपत्सु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआपद्
FormFeminine, Locative, Plural
यत्when/if
यत्:
TypeIndeclinable
Rootयत्
एवonly/indeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
याचन्तेthey beg/ask
याचन्ते:
TypeVerb
Rootयाच्
FormPresent, Third, Plural, Atmanepada
येषाम्of whom/whose
येषाम्:
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
अस्तिthere is/exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
परिग्रहःpossessions/accumulation
परिग्रहः:
Karta
TypeNoun
Rootपरिग्रह
FormMasculine, Nominative, Singular
दातव्यम्should be given
दातव्यम्:
TypeVerbal (Gerundive)
Rootदा
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
धर्मतःaccording to dharma/righteously
धर्मतः:
TypeIndeclinable
Rootधर्म
तेभ्यःto them
तेभ्यः:
Sampradana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Dative, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अनुक्रोशात्out of compassion
अनुक्रोशात्:
Karana
TypeNoun
Rootअनुक्रोश
FormMasculine, Ablative, Singular
भयात्out of fear
भयात्:
Karana
TypeNoun
Rootभय
FormNeuter, Ablative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
तुhowever/but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु

भीष्य उवाच

B
Bhīṣma