Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

धृतराष्ट्र-सेवा, राज्य-कार्य-विभागः

Service to Dhṛtarāṣṭra and Allocation of State Duties

एतन्मनसि कर्तव्यं भवद्धिर्वचनं मम । 'ये ही सम्पूर्ण जगत्‌के, आपलोगोंके और मेरे भी स्वामी हैं। यह सारी पृथ्वी और ये समस्त पाण्डव इन्हींके अधिकारमें हैं। आप सब लोग मेरी इस प्रार्थनाको अपने हृदयमें स्थानदें" ७३ ।। अनुज्ञाप्याथ तान्‌ राजा यथेष्टं गम्पतामिति,इसके बाद राजा युधिष्ठिरने नगर और जनपदके निवासियोंको यह आज्ञा दी कि आपलोग इच्छानुसार अपने-अपने स्थानको पधारें। इस प्रकार उन सबको विदा करके कुरुनन्दन युधिष्ठिरने कुन्तीकुमार भीमसेनको युवराजके पदपर प्रतिष्ठित किया

etad manasi kartavyaṃ bhavadbhir vacanaṃ mama | ye hi sampūrṇa-jagataḥ āplogānāṃ ca mama ca api svāminaḥ santi | iyaṃ sarvā pṛthivī ime ca samastāḥ pāṇḍavāḥ teṣām eva adhikāre santi | yūyaṃ sarve mama imāṃ prārthanāṃ hṛdaye sthāpayata ||

Vaiśampāyana dit : «Gardez fermement mes paroles en votre esprit. Car ceux-là sont les véritables seigneurs du monde entier—vos seigneurs et les miens—et sous leur autorité se trouvent cette terre tout entière et tous les Pāṇḍava. Aussi, que ma requête trouve place dans vos cœurs.»

एतत्this (thing)
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
मनसिin the mind
मनसि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Locative, Singular
कर्तव्यम्to be done / should be done
कर्तव्यम्:
Karma
TypeVerbal adjective
Rootकृ
FormNeuter, Nominative, Singular, gerundive (तव्यत्)
भवद्भिःby you (hon.)
भवद्भिः:
Karana
TypePronoun (honorific)
Rootभवत्
FormMasculine, Instrumental, Plural
वचनम्speech / statement
वचनम्:
Karta
TypeNoun
Rootवचन
FormNeuter, Nominative, Singular
ममof me / my
मम:
Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pāṇḍavas
P
Pṛthivī (the earth)