Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

नारायणीयमाख्यानम् (Nārāyaṇīyam Ākhyānam) — Nārada’s Return and Hymnic Consolidation

स गतिं परमां प्राप्तो दुष्प्रपामजितेन्द्रियै: । देवतैरपि विप्रर्षे तं त्वं किमनुशोचसि,“ब्रह्म! इस समय उसने ऐसी उत्तम गति प्राप्त की है, जो अजितेन्द्रिय पुरुषों तथा देवताओंके लिये भी दुर्लभ है, फिर भी तुम उसके लिये क्‍यों शोक कर रहे हो?

sa gatiṁ paramāṁ prāpto duṣprapām ajitendriyaiḥ | devatāir api viprarṣe taṁ tvaṁ kim anuśocasi ||

Bhīṣma dit : « Ô le meilleur des brahmanes, il a atteint l’état suprême—difficile à obtenir même pour ceux qui n’ont pas dompté leurs sens, et même pour les dieux. Pourquoi donc le pleures-tu ? »

सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
गतिम्state/goal, course (of destiny)
गतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, द्वितीया, एकवचन
परमाम्supreme, highest
परमाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, द्वितीया, एकवचन
प्राप्तःhaving attained
प्राप्तः:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त, क्त)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
दुष्प्रपाम्hard to attain
दुष्प्रपाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदुष् + प्राप्य (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित) → दुष्प्रपा (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, द्वितीया, एकवचन
अजितेन्द्रियैःby those whose senses are unconquered (uncontrolled men)
अजितेन्द्रियैः:
Karana
TypeAdjective
Rootअजितेन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुं, तृतीया, बहुवचन
देवतैःby the gods
देवतैः:
Karana
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, तृतीया, बहुवचन
अपिeven, also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
विप्रर्षेO brahmin-sage
विप्रर्षे:
TypeNoun
Rootविप्रर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन
तम्him
तम्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
किम्why? for what reason?
किम्:
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अनुशोचसिdo you grieve (for)
अनुशोचसि:
TypeVerb
Rootअनु-शुच् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), मध्यम, एकवचन

भीष्म उवाच

B
Bhishma
V
viprarṣi (a Brahmin sage, addressee)
D
devatāḥ (the gods)