Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

चिरकारि-उपाख्यानम् / The Exemplum of Cirakārī: Deliberation Before Irreversible Action

जीवितु यः स्वयं चेच्छेत्‌ कथं सो<न्यं प्रघातयेत्‌ यद्‌ यदात्मनि चेच्छेत तत्‌ परस्यापि चिन्तयेत्‌,जो स्वयं जीवित रहना चाहता हो, वह दूसरोंके प्राण कैसे ले सकता है? मनुष्य अपने लिये जो-जो सुख-सुविधा चाहे, वही दूसरेके लिये भी सुलभ करानेकी बात सोचे

jīvitu yaḥ svayaṁ cecchet kathaṁ so 'nyaṁ praghātayet | yad yad ātmani ceccheta tat parasya api cintayet ||

Bhīṣma dit : «Celui qui veut vivre lui-même, comment pourrait-il frapper à mort un autre ? Quels que soient les réconforts, le bien-être et les commodités qu’un homme désire pour lui, qu’il les envisage aussi pour autrui et s’efforce de les rendre accessibles.»

जीवितुम्to live
जीवितुम्:
Karma
TypeVerb
Rootजीव्
Formतुमुन् (infinitive), कर्तरि
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वयम्oneself
स्वयम्:
Karta
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
and
:
TypeIndeclinable
Root
इच्छेत्would wish/desire
इच्छेत्:
TypeVerb
Rootइष्
Formविधिलिङ्, optative, 3rd, Singular, Parasmaipada
कथम्how
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अन्यम्another (person)
अन्यम्:
Karma
TypePronoun
Rootअन्य
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रघातयेत्would cause to be slain / kill
प्रघातयेत्:
TypeVerb
Rootप्र-घातय् (घातयति, caus. of हन्/घन्)
Formविधिलिङ्, optative, 3rd, Singular, Parasmaipada, णिजन्त (causative)
यत्whatever (that which)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
यत्whatever
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
आत्मनिin oneself / for oneself
आत्मनि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Locative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
इच्छेत्would wish/desire
इच्छेत्:
TypeVerb
Rootइष्
Formविधिलिङ्, optative, 3rd, Singular, Parasmaipada
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
परस्यof another (person)
परस्य:
TypeAdjective
Rootपर
FormMasculine, Genitive, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
चिन्तयेत्should think/consider
चिन्तयेत्:
TypeVerb
Rootचिन्त्
Formविधिलिङ्, optative, 3rd, Singular, Parasmaipada

भीष्म उवाच

B
Bhishma