Bala and Dharma in Kṣatriya Governance (बल-धर्म सम्बन्धः)
सर्वलोकागमं कृत्वा मृदुत्वं गन्तुमेव च । विश्वासाद् विनयं कुर्याद् विश्वसेच्चाप्युपायत:
sarvalokāgamaṃ kṛtvā mṛdutvaṃ gantum eva ca | viśvāsād vinayaṃ kuryād viśvasec cāpy upāyataḥ ||
Bhīṣma dit : Après avoir conquis la bienveillance de tous, il faut adopter une attitude de douceur. Par confiance, qu’on use d’humilité et de conduite conciliatrice ; et qu’on accorde aussi sa confiance—avec prudence et par des moyens avisés—afin d’apaiser l’hostilité et d’éviter le conflit. Ce conseil vise surtout le roi plus faible : amollir l’ennemi en satisfaisant son camp, en établissant la confiance, et en recourant à une supplication respectueuse comme voie stratégique vers la paix.
भीष्म उवाच
A ruler—especially when weak—should seek peace through soft power: win public and opposing-side goodwill, practice humility and respectful entreaty, and build trust, while remaining prudent and strategic in how that trust is placed.
In the Shanti Parva’s instruction on kingship and conduct, Bhishma advises on practical statecraft: when direct confrontation is disadvantageous, a king should reduce enmity by conciliation, confidence-building, and carefully managed trust to stop or prevent war.