Bhṛtya-niyoga: Role-appropriate appointment of servants and protection of the royal treasury (भृत्यनियोगः कोशरक्षणं च)
खातकव्यूहतत्त्वज्ञं बलहर्षणकोविदम् | इड्धिताकारतत्त्वज्ञं यात्राज्ञानविशारदम्
khātaka-vyūha-tattva-jñaṁ bala-harṣaṇa-kovidam | iddhitākāra-tattva-jñaṁ yātrā-jñāna-viśāradam ||
Bhīṣma dit : «Que le roi nomme ministre celui qui connaît les principes véritables du creusement des fossés et de l’ordonnance des formations de combat ; qui sait ranimer et fortifier la vaillance de l’armée ; qui comprend la réalité des fortifications et des ouvrages défensifs ; et qui excelle dans la science des expéditions et des marches.»
भीष्म उवाच
A king should choose ministers with practical, principle-based expertise in defense and campaigning—those who can design fortifications, arrange battle-formations, raise troop morale, and manage expeditions—because competent counsel is essential to protect the kingdom and uphold rajadharma.
In the Shanti Parva’s instruction on kingship, Bhishma advises Yudhishthira about governance. Here he specifies technical competencies desirable in a minister, emphasizing military engineering, strategic formations, morale-building, and campaign logistics.