Vāg-yuddha and Nimitta-darśana before the Gadāyuddha
Verbal Duel and Omens
केकयै: सृग्जयैर्दप्तं पञ्चालैश्व महात्मभि: । राजन्! तदनन्तर दुर्योधनने अमितपराक्रमी बलराम, महात्मा श्रीकृष्ण, महामनस्वी पांचाल, संजय, केकयगण तथा अपने भाइयोंके साथ खड़े हुए अभिमानी युधिष्ठिरसे इस प्रकार गर्वयुक्त वचन कहा-- ।। ४३-४४ $ ।। इदं व्यवसितं युद्ध मम भीमस्य चोभयो:
kekayaiḥ sṛñjayair daptaṃ pañcālaiś ca mahātmabhiḥ | rājan tad-anantaraṃ duryodhanena amitaparākramī balarāmaḥ mahātmā śrīkṛṣṇaḥ mahāmanasvī pāñcālaḥ sañjayaḥ kekayagaṇaḥ tathā svabhrātṛbhiḥ saha tiṣṭhataḥ abhīmāninā yudhiṣṭhirena etad-vidhaṃ garvayuktaṃ vacanaṃ uktam || idaṃ vyavasitaṃ yuddhaṃ mama bhīmasya cobhayoḥ ||
Sañjaya dit : «Ô roi, après que les Kékayas, les Sṛñjayas et les Pāñcālas au grand cœur eurent été enflammés d’ardeur, l’orgueilleux Yudhiṣṭhira—debout auprès de Balarāma à la vaillance sans mesure, du magnanime Śrī Kṛṣṇa, des chefs pāñcālas au noble esprit, de Sañjaya, de la troupe des Kékayas et de ses propres frères—prononça ces paroles de superbe : “Ce combat est désormais arrêté d’une ferme décision : entre Bhīma et moi, pour nous deux.”»
संजय उवाच
The passage highlights how pride and boastful resolve can color even a righteous cause: in war, determination (vyavasāya) must be governed by dharma and restraint, otherwise it becomes mere ego-driven rivalry.
Sañjaya reports that, amid the assembled allies (Kekayas, Sṛñjayas, Pāñcālas) and notable figures like Balarāma and Kṛṣṇa, Yudhiṣṭhira—described as proud—declares that a decisive fight has been settled between himself and Bhīma.